مدلسازی مکانی احتمال وقوع آتشسوزی در جنگلها و مراتع با استفاده از مدلهای نسبت فراوانی و وزن شاهد
نویسندگان
1 گروه علوم جنگل، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد
2 استادیار پژوهش، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران
3 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه علوم جنگل، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران
4 استادیار، گروه علوم جنگل، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران
doi
10.22092/ijfrpr.2020.121301چکیده
طی سالهای اخیر، تلاشهای زیادی برای مدیریت و مهار آتشسوزی در جنگلها و مراتع شده است. از مهمترین این اقدامات، مدلسازی احتمال وقوع آتشسوزی و تهیه نقشههای پهنهبندی در مناطق حساس به آتشسوزی است. در این تحقیق، قابلیت مدلهای نسبت فراوانی و وزن شاهد در پیشبینی احتمال وقوع آتشسوزی در جنگلها و مراتعاستان کهگیلویه و بویراحمد بررسی شده است. فرایند مدلسازی و پیشبینی وقوع آتشسوزیهای آینده بر مبنای بررسی ارتباط بین 271 مورد آتشسوزی از دوره 1395-1381 و 10 عامل درجه شیب، جهت، ارتفاع، درجه حرارت، سرعت باد، کاربری اراضی، شاخص تفاضلی نرمال شده پوشش گیاهی (NDVI) و فاصله تا رودخانه، جاده و مناطق مسکونی انجام شد. طی فرایند مدلسازی، میزان تأثیر هر طبقه از عوامل بر وقوع آتشسوزی محاسبه شد. نتایج مدلها مبنای ساخت نقشههای حساسیت به آتشسوزی در سطح استان قرار گرفت. نتایج ارزیابی و مقایسه مدلها که با استفاده از روش منحنی مشخصه نسبی، میزان موفقیت، نرخ پیشبینی و آزمون مقایسه جفتی ویلکاکسون انجام شد، اختلاف معنیداری را در عملکرد دو مدل نشان داد. بهطوریکه مدل وزن شاهد با نرخ موفقیت و پیشبینی 862/0 و 821/0 عملکرد بهتری نسبت به مدل نسبت فراوانی در تحلیل دادههای آموزشی و پیشبینی آتشسوزیهای آینده داشت. براساس نتایج بهدست آمده حدود 30 درصد از وسعت جنگلها و مراتع استان کهگیلویه و بویراحمد در طبقات حساسیت زیاد تا بسیار زیاد به آتشسوزی قرار میگیرد که نیازمند اقدامات پیشگیرانه و مدیریت صحیح برای کاهش مخاطرات ناشی از آتش است.