چارچوب شناسایی و تحلیل پیشران‌های موثر بر راهبری شرکتی در ایران

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری حسابداری، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران

2 دانشیار مدیریت صنعتی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه قم، قم، ایران

3 دانشیار، گروه حسابداری، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران.

4 گروه حسابداری، دانشکد ه علوم اجتماعی و اقتصادی، دانشگا ه الزهرا، تهران، ایران

doi
چکیده

راهبری شرکتی بخش لاینفک و ضروری حکمرانی جوامع امروزی است. دیدگاه ها و گزینش نظریه نمایندگی (رویکرد سهامدارمحور) یا نظریه ذینفعان (رویکرد جامعه محور) در نظام راهبری شرکتی جوامع، مختلف است. مطالعه حاضر به دنبال شناسایی مهم‌ترین پیشران‌های موثر بر آینده راهبری شرکتی در ایران است.جامعه نظری پژوهش، مدیران و کارشناسان ارشد فعال در بازار سرمایه متخصص در راهبری شرکتی است. پیشران‌های پژوهش از طریق مرور پیشینه و مصاحبه با خبرگان راهبری شرکتی استخراج شده است. در ادامه برای غربال و تحلیل تأثیرگذاری پیشران‌ها به ترتیب از دو پرسشنامه خبره‌سنجی و اثرسنجی استفاده شد.20 پیشران از طریق مرور پیشینه و 8 پیشران به وسیله مصاحبه با خبرگان استخراج شد. از بین پیشران‌های مطالعه، 10 پیشران از جمله توسعه فناوری هوش کسب‌و کار در شرکت‌ها و توجه شرکت‌ها به گزارش‌دهی خاصه گزارشات پایداری، دارای عدد دیفازی بالاتر از 7/0 بودند و برای اولویت‌بندی نهایی گزینش شدند. بر اساس شاخص خالص اثر، چهار پیشران‌های سیاست‌ها و اقدامات دولت‌ها در مورد رانت و فساد اقتصادی، نظارت بر قوانین و مقررات وضع شده توسط سازمان بورس، شفافیت فضای کسب‌و‌کار و مقررات و چالش‌های قانونی به‌ترتیب بالاترین تأثیرگذاری را داشتند. همچنین مدل علی و ارتباطات دوسویه پیشران‌های اثرگذار بر آینده راهبری شرکتی در ایران را ارائه شده است.با توجه به تأثیرگذارترین پیشران‌ها، پیشنهادهایی مانند کوچک‌سازی دولت، اصلاح فرهنگ سازمانی، بهبود تشکیلات اداری، توسعه سیستم‌های تصمیم‌یار برای رتبه‌بندی شرکت‌ها، بهبود الگوی حکمرانی و نهایتاً بازنگری مداوم قوانین راهبری شرکتی با توجه به نیازها و ضرورت‌های کسب‌و کار ارائه شده است.