فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: در دهه‌های أخیر، ایمنی و بهداشت کارکنان به عنوان حقوق اساسی سرمایه انسانی مورد توجه سازمان‌ها بوده و آن‌ها را به آن‌چه در زمینه نظام‌ نگهداری منابع انسانی نیاز است، ملزم می‌کند. بدین‌ترتیب سازمان می‌بایست داده‌ها و اطلاعات کافی را در خصوص میزان اهمیت عوامل اثرگذار بر ایمنی و بهداشت سرمایه انسانی در اختیار داشته باشد. چرا که نگهداشت سرمایه انسانی نقشی بنیادین در رشد و تعالی سازمان دارد. از این منظر هدف اصلی پژوهش حاضر، اعتبارسنجی مدل پارادایمی ایمنی و بهداشت کارکنان با رویکرد مدیریت سرمایه انسانی در صنعت نفت کشور می‌باشد.طراحی/ روش‌شناسی/ رویکرد: مدل ایمنی و بهداشت کارکنان، پیش‌‌تر در بخش کیفی تحقیق حاضر تدوین گردید و اکنون در این بخش از مطالعه، اعتبارسنجی آن در دستور کار قرار داده شده است. از این حیث پژوهش حاضر، بخش اثبات‌گرایی از این تحقیقِ عمل‌گرای کاربردی است. نحوه گردآوری داده‌های تحقیق، توصیفی- پیمایشی و از نوع هم‌بستگی بوده است. جامعه آماری تحقیق شامل کلیه مدیران و کارکنان مناطق نفت‌خیز جنوب و حجم نمونه نیز با استفاده از جدول مورگان و روش نمونه‌گیری چندمرحله‌ای به تعداد 384 نفر انتخاب گردید. به جهت اعتبارسنجی مدل پارادایمی در بخش کمی نیز از ابزار پرسشنامه محقق‌ساخته استفاده شده است. پرسشنامه مورد نظر از ابعاد شش‌گانه متشکل از 51 گویه در قالب طیف لیکرت بوده است. تجزیه و تحلیل داده‌های تحقیق توسط نرم‌افزار SPSS نسخه 26 و با رویکرد مدل‌سازی معادلات ساختاری با روش حداقل مربعات جزئی از طریق نرم‌افزار Smart PLS نسخه چهارم انجام شده است. پس‌از آن؛ ضریب پایایی پرسشنامه با استفاده از روایی صوری، روایی هم‌گرا و ضریب آلفای کرونباخ برآورد گردید. روایی سازه پرسشنامه نیز از طریق تحلیل عاملی تأییدی مورد بررسی قرار گرفته و در نهایت؛ پایایی و روایی تحقیق مورد تأیید قرار گرفتند. در گام آخر نیز بررسی برازش مدل ایمنی و بهداشت کارکنان با استفاده از آزمون‌های ضرایب معنی‌داری P_Value و T_Value، شاخص R2، شاخص Q2، شاخص SRMR، شاخص NFI و ضریب رگرسیونی انجام شد. نتایج به دست آمده، نشان از برازش مدل مورد مطالعه داشتند.یافته‌­های پژوهش: نتایج به‌دست آمده نشان از تأیید ارتباط مثبت و مستقیم میان ابعاد مدل پارادایمی ایمنی و بهداشت کارکنان با رویکرد مدیریت سرمایه انسانی در مناطق نفت‌خیز جنوب دارد. بدین‌ترتیب تمام پنج فرضیه طرح‌شده پژوهش، مورد پذیرش قرار گرفته است. شایان ذکر است که بیشترین میزان تأثیرگذاری مربوط به اثر شرایط علّی مدل (ایمنی کار؛ سلامت حرفه‌ای؛ عوامل آموزشی و آگاهی کارکنان) بر روی پدیده محوری مدل (نظام نگهداری منابع انسانی؛ ایمنی و سلامت محیط سازمان) و به مقدار 0.78 بوده است. سایر ضرایب مسیر نیز مورد پذیرش قرار گرفته و تأثیر مثبت آنان تأیید شده است.محدودیت‌­ها و پیامدها: مهم‌ترین محدودیت این تحقیق، دسترسی زمان‌بر و سخت به جامعه آماری بوده است. هم‌چنین استفاده از ابزار پرسشنامه برای اعتبارسنجی و عدم دقت پاسخ‌دهندگان به پرسش‌ها از جمله محدودیت‌های مهم آن تلقی می‌شود. چرا که استخراج داده‌های مدل نهایی بر پایه و بنیان داده‌های موجود در عرصه مورد مطالعه بوده است.پیامدهای عملی: با توجه به کاربردی بودن مطالعه حاضر، نتایج آن، پیامدهای علمی گوناگونی را در راستای بهبود ایمنی و بهداشت کارکنان در اختیار قرار داده است. از جمله این پیامدها می‌توان به موارد ذیل اشاره نمود:شناخت میزان تأثیر متغیرهای شرایط علّی ایمنی و بهداشت کارکنان و کمک به تدوین اسناد مورد نیاز سازمان به سبب جلوگیری از خطرات و آسیب‌های احتمالی.کمک به سازمان جهت تنظیم مفاد دارای اهمیت ایمنی و بهداشت کارکنان جهت آشنایی نیروی کار و بهبود دسترسی آنان به مبانی مورد نیاز.معرفی راهبردهای مؤثر با ترتیب اولویت به دلیل به‌کارگیری توسط مدیران و کارکنان جهت بهبود وضعیت و پیامدهای مطلوب در حوزه ایمنی و بهداشت کارکنان.لذا با در دسترس قرار گرفتن اولویت‌بندی متغیرهای موجود در مدل می‌توان به نتایج مطلوب درخصوص ایمنی و بهداشت کارکنان دست پیدا نمود.ابتکار یا ارزش مقاله: اعتبارسنجی مدل پارادایمی ایمنی و بهداشت کارکنان مبتنی بر رویکرد استراوس و کوربین ابتکار اصلی این مقاله بوده است. در مطالعات این حوزه، پیش‌تر از این روش استفاده نشده و سنجش و ارزیابی‌ها بر اساس دستورالعمل‌ها و ایزوهای موجود بوده است. حال آن‌که در مطالعه حاضر، اعتبارسنجی بر اساس داده‌های بومی صورت پذیرفته و از این حیث، قابلیت تعمیم به سایر صنایع و سازمان‌ها را دارد. بدین‌ترتیب، موجودیت این مدل کمی‌شده به ارزش‌های بخش ایمنی و بهداشت سازمان افزوده و به مدیران صنایع و سازمان‌ها در درک اهمیت ایمنی و بهداشت کارکنان کمک خواهد کرد.نوع مقاله: مقاله پژوهشی