بررسی مقاومت تدریجی (Slow rusting) در برخی از لاین های پیشرفته گندم نسبت به زنگ ساقه (Puccinia graminis f. sp. tritici)
نویسندگان
1 بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اردبیل، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اردبیل
2 بخش تحقیقات غلات، موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران
doi
10.22034/arpp.2021.13316چکیده
چکیدهظهور و گسترش سریع نژادهای بیماریزای عوامل زنگهای گندم تحقیقات را به سمت یافتن منابع مقاومت پایدار هدایت کرده است. مقاومت تدریجی (Slow rusting) نوعی مقاومت نژاد غیراختصاصی و پایدار است. در این مطالعه به منظور تشخیص منابع احتمالی دارای مقاومت پایدار نسبت به زنگ ساقه، پارامترهای مقاومت تدریجی شامل ضریب آلودگی (CI)، شدت نهایی بیماری (FRS)، نرخ آلودگی ظاهری (r) و مقدار نسبی سطح زیر منحنی پیشرفت بیماری (rAUDPC) در 46 لاین گندم همراه با شاهد حساس (مخلوط رقمMcNair و لاین CD-90-12 ) طی سالهای زراعی 95-1394 و 96-1395 در مزرعه آزمایشی ایستگاه تحقیقات کشاورزی اردبیل ارزیابی شدند. ارزیابی لاینها تحت شرایط آلودگی طبیعی و در برابر جمعیت نژادی دارای پرآزاری برای ژنهای مقاومتSr25،Sr5 ،Sr6 ،Sr7a ،Sr9f ، Sr23،Sr28 ،Sr29 ،Sr30 ،Sr33 ،Sr34 ،Sr37 ،SrDP2 ، SrGT،SrPL ،SrWLD ،SrH و SrTmp انجام شد. نتایج بررسیها نشان داد که لاینهای گندم M-93-13، M-93-14،M-93-16 و M-93-20 مقادیر پایینی از CI، FRS، r و rAUDPC نشان دادند و به عنوان لاینهای دارای سطح مطلوب مقاومت تدریجی در نظر گرفته شدند. لاینهای شماره C-93-10، C-94-6،C-94-8 ، CD-94-6 M-93-3، M-93-12 وM-93-18 مقادیر متوسطی از پارامترهای مقاومت به زنگ ساقه را نشان دادند و به عنوان لاینهای دارای سطح متوسط مقاومت تدریجی برای زنگ ساقه در نظر گرفته شدند. 25 لاین نیز دارای سطح پایین مقاومت تدریجی و بقیه لاینها در گروه لاینهای حساس و بدون هیچ نوع مقاومت تدریجی گروهبندی شدند. لاینهای دارای سطح مطلوب و متوسط مقاومت تدریجی که از این مطالعه تشخیص داده شدند، میتوانند برای معرفی رقم کاندید شده یا در برنامه های به نژادی گندم نسبت به زنگ ساقه استفاده شوند.