فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمینه مقدماتی: تعیین مقادیر ریزمغذی­ها در خون روند رشد، تولید و تولیدمثل را در دام­ها نشان می­دهد. در صورت مشاهده کمبود با اصلاح آن­ها می­توان از بروز بیماری­ جلوگیری کرد. هدف: تعیین مقادیر مس، آهن و روی سرم تک­سمی­های ارومیه بر مبنای گونه، جنس، سن و تعیین ارتباط بین آن­ها. روش کار: مقدار 10 میلی­لیتر خون از 100 راس نریان (43 راس) و مادیان (57 راس) اسب (78 راس) و قاطر (22 راس) از سنین 1 تا 21 سال از ورید وداج تهیه شد. مقادیر سرمی ریزمغذی­ها به روش جذب اتمی ارزیابی شدند. نتایج: میانگین غلظت سرمی مس، آهن و روی در تک­سمی­ها به­ترتیب 5/14، 2/40 و 48/7 میکروگرم در دسی­لیتر بود. غلظت ریزمغذی­ها در قاطرها بیشتر از اسب­ها بود اما معنی­دار نبودند. میانگین غلظت ریزمغذی­ها در نریان بیشتر از مادیان بود اما فقط آهن معنی­دار بود (مادیان­ها کمتر از نریان)، مس و روی متفاوت نبودند. بالاترین و پایین­ترین غلظت سرمی مس به­ترتیب در سنین 16 و 11 سالگی، آهن در 18 و 14 سالگی و روی در 16 و 14 سالگی بود. غلظت سرمی مس و آهن در سنین مختلف نزدیک به معنی­دار (057/0P<) بود ولی روی متفاوت نبود. بالاترین و پایین­ترین غلظت سرمی ریزمغذی­ها به­ترتیب در گروه سنی 21-13 و 6-1 سال بود که تفاوت معنی­دار نبود. ارتباط مس/آهن (41/0=r)، مس/روی (92/0=r) و آهن/روی (47/0=r) مثبت و معنی­دار بود که بالاترین ضریب همبستگی در مس/روی بود. نتیجه­گیری نهایی: غلظت ریزمغذی­ها در تک­سمی­ها در دامنه طبیعی بود. گونه، جنس و سن در میزان آنها موثر نیست مگر آهن که در مادیان کمتر از نریان بود و سنین 11 تا 14 سال در کمبود ریزمغذی­ها احتمالاً تعیین­کننده باشد. لذا تک­سمی­های ارومیه از نظر ریزمغذی­ها کمبودی نداشته اما آهن در مادیان با سن 14 سالگی بایستی مورد توجه باشد.