بررسی پیامدهای ساختاری احداث سد شفارود در حوزه آبخیز شفارود بر اساس رویکرد اکولوژی سیمای سرزمین

نویسندگان

1 دانش آموخته محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی ، دانشگاه گیلان، گیلان ، ایران

2 گروه محیط زیست،دانشکده منابع طبیعی،دانشگاه گیلان ،گیلان ، ایران

3 استادیار، پژوهشکده محیط زیست، جهاد دانشگاهی، گیلان، ایران

doi
10.22092/ijfrpr.2019.125968.1380
چکیده

پروژه های سدسازی از مراحل آغازین خود، ساختار محیط زیست را تحت تأثیر قرار می دهند . این تغییرات می تواند باعث کاهش یکپارچگی و افزایش ازهم گسیختگی منطقه شود. هدف این تحقیق بررسی روند تغییرات ساختاری پوشش جنگلی حوزه آبخیز شفارود با توجه به احداث سد شفارود است. برای رسیدن به این هدف 3 تصویر ماهواره ای متعلق به سال های 2013،2000 و2017 استفاده شد وتصحیح های (هندسی و اتمسفری) بر روی تصاویر اعمال و با روش طبقه بندی حداکثر احتمال نقشه کاربری اراضی منطقه برای هر مقطع تهیه شد که به ترتیب دارای صحت کاربری و ضریب کاپای بالاتر از 86 % و 83/0 بودند. سپس با استفاده از نرم افزار Patch Analyst تجزیه و تحلیل متریک های سیمای سرزمین شامل CA ، NP ، TE ، ED و MPS در سطح کلاس، ازهم گسیختگی و تخریب زیستگاهی منطقه، بررسی شد. نتایج بیانگر افزایش از هم گسیختگی و نامساعد شدن شرایط زیستگاهی در جنگل های هیرکانی و جایگزینی گسترده پوشش های جنگلی با مناطق بدون پوشش است. نتایج بدست آمده همچنین نشان داد، که کاهش تعداد لکه ها مابین سال های 2013 تا 2017 تخریب متمرکز ایستگاهی در کوتاه مدت در محل احداث پروژه را ایجاد کرده ، این در حالیست که هنوز ساختمان سد و نیاز مندی های آن ماننددسترسی ها و کلیه تاسیسات سد کامل نشده است . این امر ضرورت مطالعه های زیست محیطی را در احداث سدها و هماهنگی قابلیت های اکوسیستم را در جهت حفظ منابع نشان می دهد.