فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

چکیدهگیاه نخود سومین لگوم غذایی مهم جهان است. برق ­زدگی مخربترین بیماری نخود است که توسط قارچ Didymella rabiei ایجاد می­شود. شناسایی منابع مقاومت در ژرم ­پلاسم نخود جهت برنامه­ های به ­نژادی و مدیریت بیماری ضروری است. به منظور بررسی تأثیر غلظت اسپور و شدت پرآزاری جدایه بر واکنش ژنوتیپ­ های نخود به بیماری برق ­زدگی، آزمایش فاکتوریلی در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار اجرا گردید. اثر دو جدایه (A3: با پرآزاری متوسط و A6: با پرآزاری شدید) و غلظت اسپور (105، 105 × 2، 105 × 5 اسپور در هر میلی ­لیتر آب مقطر) بر شاخص و شدت بیماری در 20 ژنوتیپ نخود مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که شاخص بیماری و شدت آن تحت تأثیر غلظت اسپور، پرآزاری جدایه ­ها و ژنوتیپ ­های نخود قرار گرفت و بین ژنوتیپ ­ها، جدایه ­ها و غلظت ­های اسپور تفاوت معنی ­داری مشاهده شد. شدت بیماری با افزایش غلظت اسپور از 105 × 2 به 105 × 5 اسپور در هر میلی ­لیتر برای ارقام مقاوم ILC 202، ILC72، ILC3279، ICC3996 و ICC12004 افزایش یافت، در حالی که شدت بیماری ژنوتیپ­های حساس تحت تأثیر همه  غلظت ­های اسپور بود. ارقام افتراقی نخود از جمله ILC202، ILC72، ILC3279، ICC3996 و ICC12004 در برابر تمام غلظت ­های اسپور جدایه A3 مقاوم بودند، در حالیکه به غلظت 105 × 2 اسپور جدایه A6 حساس بودند. غلظت اسپور 105 × 2 با جدایه A3 بیشترین تفاوت را میان ژنوتیپ ­های نخود بر اساس میانگین شاخص بیماری ایجاد کرد. اطلاعات به ­دست آمده از این تحقیق می ­تواند در برنامه ­های به ­نژادی ارقام نخود و مطالعات بررسی تنوع بیماری­زایی جمعیت قارچ مورد استفاده قرار­گیرد.