شناسایی و واکاوی سازه های موثر در گرایش به رفتارهای متقلبانه و افشای تخلف‌ها

نویسندگان

1 استاد گروه حسابداری، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 دانشجوی دکترای حسابداری، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

3 دانشیار، گروه حسابداری، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
چکیده

هدف پژوهش شناسایی و واکاوی سازه های کلیدی مؤثر و متقابل در گرایش به رفتارهای متقلبانه و افشای تخلفات از دیدگاه میان رشته ای است. زیرا این گونه رفتارها حسابداران و حسابرسان را در برابر چالش های گوناگونی قرار می دهد. داده های مورد نیاز پژوهش از طریق مطالعات میدانی و سندکاوی گردآوری شدند. برای بررسی میدانی موضوع از دیدگاه متخصصان استفاده گردید. جامعه آماری به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و تحلیل داده‌های گردآوری شده نیز از روش تحلیل ساختاری و به وسیله نرم افزار میک مک در سال 1400 انجام شده است. تحلیل داده ها نشان می دهد که در 85 درصد از موارد متغیرهای مورد بررسی روی همدیگر تأثیرگذار و تأثیرپذیر بودند. همچنین متغیرهای مبادله اجتماعی، اعتماد اجتماعی و افشای تخل ها در رتبه های اول تا سوم در روش مستقیم قرار گرفتند. یافته دیگر حاکی از این است که، متغیر کینه توزی به عنوان متغیر تأثیرگذار، متغیر مبادله اجتماعی، اعتماد اجتماعی، دگرآزاری و خودشیفتگی و افشای تخلف‌ها به عنوان ریسک(ناحیه راهبردی)، متغیر صفات تاریک و رفتار متقلبانه به عنوان متغیرهای مستقل و متغیرهای جامعه ستیزی و ماکیاولیسم در ناحیه تأثیرپذیر قرار گرفتند. یافته، بینش ژرف برای درک سازه های مؤثر در گرایش به رفتارهای متقلبانه و افشای تخلف ها برای حسابداران، حسابرسان، سهامداران، ارکان راهبری، نظام‌های نظارتی، استانداردگذاران و بهداشت روانی ارائه می دهد.