شناسایی چالشهای بازخورد به مدیران در سازمانهای دولتی
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت دولتی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران
2 گروه مدیریت، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران
3 دانشگاه ایلام
4 گروه کارآفرینی و توسعه روستایی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران
doi
10.48308/jpap.2024.235871.1395چکیده
هدف: بازخورد فرآیندی دوسویه و پویا در سازمانها تلقی میشود که نیازمند تعامل بین ارسالکننده و گیرنده آن است. پژوهشهای بسیار کمی در ارتباط با بازخورد مدیران در ایران انجام گرفته است، به نوعی که میتوان گفت یک خلأ علمی – پژوهشی در این زمینه احساس میشود. هدف پژوهش حاضر، شناسایی چالشهای بازخورد به مدیران در سازمانهای دولتی است.طراحی/ روششناسی/ رویکرد: این پژوهش از لحاظ نوع، یک مطالعه ترکیبی و از نظر هدف، کاربردی است. دادهها از طریق روش کتابخانهای گردآوری شده و ابزار مورد استفاده برای جمعآوری دادهها، مصاحبه ساختاریافته بوده است. جامعه آماری در بخش کیفی شامل کلیه کارشناسان و متخصصان حوزه مدیریت در ادارات و سازمانهای دولتی شهر کرمانشاه بود. برای انتخاب نمونهها در بخش کیفی از روش نمونهگیری نظری استفاده شد. در جریان مصاحبهها، پس از انجام 9 مصاحبه، اشباع نظری حاصل گردید و فرآیند متوقف شد. سپس، مؤلفههای مورد نظر از طریق کدگذاری دادههای حاصل از مصاحبهها با استفاده از نرمافزار MAXQDA20 استخراج گردیدند. به منظور بررسی روایی مؤلفههای استخراج شده، از روایی محتوایی و دو ضریب نسبت روایی محتوا (CVR) و شاخص روایی محتوا (CVI) استفاده شد. مقادیر به دست آمده برای شاخص CVR همگی بیشتر از 49/0 و برای شاخص CVI بیشتر از 79/0 به دست آمد؛ به این معنی که ابعاد مورد بررسی دارای روایی مناسبی بودند. همچنین برای بررسی پایایی مؤلفههای استخراج شده در بخش کیفی از روشهای بازآزمون و بازآزمون دو کدگذار استفاده شد. باتوجه به اینکه مقدار به دست آمده از روشهای بازآزمون (28/84 درصد) و بازآزمون دو کدگذار (47/84 درصد) بیشتر از سطح استاندارد بود؛ بنابراین میتوان گفت قابلیت اعتماد کدگذاریها تأیید شد. جامعه آماری در بخش کمی شامل 32.647 کارمند رسمی شاغل در سازمانهای دولتی شهر کرمانشاه است. بر اساس جدول مورگان تعداد 377 نفر و با روش نمونهگیری در دسترس برای پژوهش حاضر انتخاب شدند. برای بررسی روایی و پایایی پرسشنامه در بخش کمی از سه معیار آلفای کرونباخ، پایایی ترکیبی و روایی همگرا استفاده شد.یافتههای پژوهش: نتایج تحقیق نشان میدهد که چالشهای مرتبط با بازخورد به مدیران در سازمانها به شش دسته اصلی تقسیم میشود. چالشهای رفتاری کارکنان شامل سستی و کمکاری در ارائه بازخورد، خویشتنداری و سکوت در مواجهه با رفتار مدیران، ترس از ارائه بازخورد، نبود امنیت شغلی، ویژگیهای شخصیتی، بیتفاوتی نسبت به رخدادهای سازمانی و عدم امید به تغییر است. در سطح مدیریتی، چالشها به کارشکنی در برابر بازخورد، خودرأی بودن، برخورد نادرست با ارزیابان، فرار از ارزیابی عملکرد، عدم احساس وظیفه، انتقامجویی از بازخورددهندگان، انتقادناپذیری و خودسانسوری مدیران مربوط میشود. چالشهای شخصیتی مدیران شامل آستانه تحمل پایین، رفتارهای تدافعی و پرخاشگرایانه، بازخورد هراسی، عدم شجاعت، نبود اعتماد به نفس، درونگرایی، بیانگیزگی نسبت به بازخورد، ذهنیت منفی نسبت به بازخورد، عدم اعتقاد به تأثیر بازخورد و وجود حریمهای ممنوعه در ذهن است. از نظر ساختاری، چالشها به عدم وجود دستورالعملها و مقررات برای ارائه بازخورد، نبود دستورالعملهای پاداش، تقدم روابط بر ضوابط، نظام ارتباطات انسانی ضعیف، عدم تبادل اطلاعات، نظام مشارکت نامطلوب، فضای بسته، عدم سیستم ارزیابی عملکرد و نبود بستر فرهنگی مناسب مربوط میشود. چالشهای فرهنگی به طور مشابه شامل نبود دستورالعملها و مقررات، عدم پاداش به بازخوردهای اصلاحی، تقدم روابط بر ضوابط، نظام ارتباطات ضعیف، عدم تبادل اطلاعات، نظام مشارکت نامطلوب، فضای بسته و نبود سیستم ارزیابی عملکرد و بستر فرهنگی مناسب است. نهایتاً، چالشهای شناختی شامل ترس از تلافیجویی، عواقب احتمالی ارائه بازخورد، فرهنگ سازمانی تملقگویی، مصونیت ضمنی مدیران، فاصله قدرت زیاد و فرهنگ مدیریتی پدرسالارانه میباشد.محدودیتها و پیامدها: نبود تمایل سازمانها و اعضای آنها به افشای اطلاعات محرمانه مربوط به عملکرد و بازخورد مدیران، طفرهروی مدیران در پاسخگویی را به همراه داشت.پیامدهای عملی: شناسایی چالشهای بازخورد به مدیران در سازمانهای دولتی میتواند زمینه ایجاد ساختار سازمانی مبتنی بر شفافیت و عدالت در سازمان را فراهم کند.ابتکار یا ارزش مقاله: موضوع شناسایی چالشهای بازخورد به مدیران در سازمانهای دولتی برای اولین بار در ایران در این پژوهش صورت گرفته است که این موضوع ابتکار این مقاله بهحساب میآید.نوع مقاله: مقاله پژوهشی