فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

چکیدهحشره­ کش­ ها و روغن ­های گیاهی به دلیل داشتن سازگاری زیست محیطی، سمیت کم برای موجودات غیر هدف و پایداری کم در محیط­ زیست، به عنوان جایگزین مناسبی برای سموم شیمیایی در برنامه مدیریت تلفیقی آفات مطرح می ­باشند. در این تحقیق تأثیر چهار ترکیب گیاهی و یک فرآورده­ بیولوژیک در کنترل شته مومی کلم طی دو سال زراعی در مزرعه کلزا مورد ارزیابی قرار گرفت. تیمارهای مورد بررسی شامل دوزهای مزرعه ­ای از حشره­ کش گیاهی پالیزینÒ (در دو تیمار به تنهایی و همراه با روغن گیاهی سیترا-پلاسÒ)، فرآورده­ تجاری چریش (نیم-آزالÒ)، حشره­ کش گیاهی دایابونÒ و فرآورده­ بیولوژیک ناتورالیس-الÒ بر پایه قارچ Beauveria bassiana بودند که در مقایسه با شاهد (آب­پاشی) در مرحله­ ساقه­ دهی کلزا در قالب طرح آماری بلوک ­های کامل تصادفی بررسی شدند. ارزیابی میزان کارایی تیمارها با نمونه ­برداری و مقایسه­ جمعیت شته ­ها در ساقه ­های انتخابی از هر کرت، طی چهار نوبت در زمان ­های یک روز قبل از محلول ­پاشی و سه، هفت و 10 روز پس از آن صورت گرفت. برای محاسبه درصد تلفات اصلاح شده از فرمول هندرسون تیلتون استفاده شد. نتایج بررسی نشان داد که تیمارهای پالیزینÒ و پالیزینÒ + روغن سیترا-پلاسÒ و دایابونÒ مؤثرترین ترکیبات در کنترل شته مومی بوده و می­ توانند به عنوان جایگزین مطلوبی برای حشره­ کش ­های شیمیایی در برنامه مدیریت تلفیقی این آفت مورد توجه قرار گیرند. فرآورده ­­های نیم-آزالÒ و ناتورالیس-الÒ کارآیی چندانی در کنترل شته مومی کلم ندارند.