شناخت وضعیت اجتماعی اقتصادی و مشارکتی جوامع روستایی ساکن درمناطق خطرآتش سوزی جنگل در استان های گلستان،کردستان و چهارمحال بختیاری

نویسندگان

1 استادیار پژوهش، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان چهارمحال و بختیاری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شهر کرد، ایران

2 مربی پژوهش، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان کردستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، سنندج، ایران

3 عضو هیئت علمی موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور

4 مربی پژوهش، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی،گرگان، ایران

doi
10.22092/ijfrpr.2019.118693
چکیده

DOR:98.1000/1735-0859.1397.16.219.32.2.1588.1610       آتش­ سوزی جنگل­ها در ایران بیشتر در نتیجه فعالیت­های انسان و مداخلات ناآگاهانه و عمدی او انجام می­گیرد. هدف از این پژوهش بررسی و شناخت مسائل اجتماعی اقتصادی روستاهای جنگل­نشین در استان‏های گلستان، کردستان و چهارمحال بختیاری، با بیشترین فراوانی و گستره آتش­سوزی در فاصله سال­های 92-1388 است. پژوهش حاضر از نوع توصیفی همبستگی بوده و اطلاعات مورد نیاز با استفاده از پرسش‏نامه جمعآوری شده است. جامعه آماری مشتمل بر ساکنان روستایی مناطق الگویی متأثر از خطر آتش­سوزی کم و زیاد می­باشد. بر اساس فرمول کوکران، تعداد 364 نفر از بهره­برداران ساکن درمناطق مورد بررسی به عنوان حجم نمونه تعیین گردید. روایی پرسش‏نامه توسط پانل متخصصان مورد تأیید و سطح پایایی پرسش‏نامه با استفاده از آلفای کرونباخ 0.817 به دست آمد. تحلیل‌های آماری داده­ها با استفاده از آزمون t و رگرسیون لجستیک در محیط نرمافزار آماری SPSS انجام شد. نتایج نشان داد تراکم جمعیت انسانی و تعداد دام در روستاهای مناطق الگویی با خطر آتش­سوزی زیاد، به‏ترتیب سه و دو برابر منطقه با خطر آتش­سوزی کم، نرخ اشتغال، سطح درآمد و تحصیلات ساکنین در منطقه الگویی با خطر آتش­سوزی کم به طرز محسوسی بیشتر از منطقه با خطر آتش­سوزی زیاد است. بررسی روش­ها و شیوه­های مشارکت مردم نشان داد؛ برگزاری کلاس­های آموزش و ترویج و توان­افزایی مهارتی بهره­برداران، برخورد با عوامل تخریب و تجاوز به جنگل، انتخاب قرقبان افتخاری، تقویت اقدامات دولت در حفاظت از جنگل، از راهکارهای جلوگیری وقوع آتش­سوزی در جنگل است.