شناسایی و رتبه‌بندی عوامل موثر بر کیفیت حسابرسی از دیدگاه گروه‌های درگیر با آن در ایران به روش تحلیل عاملی تاییدی

نویسندگان

1 استادیار، گروه پژوهشی بیمههای اشخاص، پژوهشکده بیمه، تهران، ایران

2 استادیار، مرکز آموزش عالی فنّی و مهندسی بوئین زهرا، گروه ریاضی، قزوین، ایران

doi
چکیده

کیفیت حسابرسی، یکی از موضوعات با اهمیت در حوزه حسابرسی و بازار سرمایه است. بهبود کیفیت حسابرسی، منجر به ارتقای کیفیت گزارش‌های مالی می‌شود که یکی از مهم‌ترین منابع اطلاعاتی در دسترس بازارهای سرمایه است. با توجه به این که حسابداری و اقتصاد دارای تاثیرات متقابل بر یکدیگرند، سطح کیفیت گزارش‌های حسابداری دارای تاثیرات اقتصادی است. بنابراین، کیفیت حسابرسی و گزارش‌های مالی به عنوان یکی از مهم‌ترین موضوعات برای سرمایه‌گذاران و استفاده‌کنندگان از این گزارش‌ها محسوب می‌شود. لذا، مقاله حاضر به دنبال بررسی عوامل اثرگذار بر کیفیت حسابرسی از دیدگاه گروه‌های درگیر با گزارش‌های حسابرسی در محیط ایران است. جامعۀ آماری پژوهش، شامل گروه‌های عمده درگیر با گزارش‌های حسابرسی شامل تهیه‌کنندگان، استفاده‌کنندگان و پژوهشگران اطلاعات حسابداری می‌باشد؛ که از این میان 139 نمونه انتخاب شد. ابزار گرداوری داده‌ها، پرسش‌نامه است که روایی و پایایی آن بررسی و مورد تایید قرار گرفت. یافته‌های تحقیق حاکی از آن است که کیفیت حسابرسی وابسته به سه دسته شاخص اصلی شامل: ویژگی‌های حسابرس، صاحب‌کار و موسسه حسابرسی است. همچنین، از طریق مطالعه کتابخانه‌ای و مصاحبه با خبرگان، 26 فاکتور جهت بررسی اثر این شاخص‌ها بر کیفیت حسابرسی شناسایی و با استفاده از تحلیل عاملی تاییدی مرتبه دوم، تاثیر 17 فاکتور مورد تایید قرار گرفت و میزان اثر هر عامل تعیین شد.