تکیة دولت و مراسم مذهبی آن
نویسندگان
1 استادیار گروه تاریخ، دانشگاه تربیت مدرس
2 دانشجوی دکتری تاریخ، دانشگاه پیام نور تهران
doi
10.22059/jhss.2015.52746چکیده
با روی کارآمدن دولت صفویه، رسمی شدن مذهب شیعه در ایران، سبک تازهای از عزاداری به نام روضهخوانی و نوعی نمایش مذهبی همراه با اشعار و متون مرتبط با واقعة کربلا با ایجاد تکیهها، حسینیهها و موقوفات به وجود آمد. این مراسم و آیینها در دوران قاجار برای کسب مشروعیت مردمی، با شدت و گسترش بیشتری دنبال میشد، در این زمان هر طبقه و صنف برای برگزاری عزاداری سعی میکردند تا از طریق ساختن تکیه و وقف آن، اجر دنیوی و اخروی کسب کنند و نامی نیکو برای خود باقی بگذارند. تا این که ناصرالدین شاه دستور ساخت تکیة دولت را داد. پس از مرگ وی، جانشینانش به دلیل شرایط جامعه و حوادث مشروطه، نفوذ تئاترهای اروپایی و مخالفت بعضی از علما، نتوانستند به خوبیِ ناصرالدین شاه در تکیة دولت مراسم تعزیه را برپا کنند و تعزیه از این زمان رو به افول نهاد، تا این که سرانجام دستور تخریب آن در سال 1325 هـ.ش، به منظور ساخت شعبة بانک ملی در بازار، صادر شد. ما در این مقاله برآنیم تا به انگیزه ساخت، معماری، نحوۀ برگزاری مراسم تعزیه در تکیه دولت و علل افول آن بپردازیم.
