فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: موضوع مواجهه و مقابله موثر با فساد در دستورکار بیشتر دولت‌ها فارغ از میزان توسعه‌یافتگی‌ آن‌هاست و این تلقی که فساد و اشکال مختلف آن تنها در برخی کشورها به چشم می‌خورد، تلقی نادرستی است. فساد، اشکال و انواع گوناگونی در سطوح فسادهای خرد تا فسادهای کلان، شبکه‌ای و سیستمی دارد و به میزانی که ماهیت و اشکال فساد، شبکه‌ای‌تر شده و ابعاد و مقیاس‌های گوناگون به خود بگیرد و جنبه‌های نهادی آن افزون شود، مواجهه و مقابله با آن نیز نیازمند سطح بالاتری از هوشمندی، انسجام و دقت نظرهای نظری، تحلیلی و عملیاتی است. مقاله حاضر نیز به موضوع فساد شبکه‌ای پرداخته و هدف آن، طراحی شبکه خط‌مشی مقابله با فساد شبکه‌ای در مدیریت کلانشهری و در حوزه باغات است.طراحی/ روش‌شناسی/ رویکرد: روش‌شناسی مقاله حاضر کیفی و مبتنی بر نظریه زمینه‌ای ساخت‌گرا است. نظریه زمینه‌ای ساخت‌گرا، متعلق به نسل دوم نظریه‌های زمینه‌ای بوده و در این جهت اصول راهنمای منعطف‌تر و مشارکتی‌تری را نسبت به نسل اول (رویکردهای استراوس و گلیسر) پیش ‌روی محقق می‌گشاید. فرایند کدگذاری مبتنی بر این روش‌شناسی در مجموع شامل چهار مرحله کدگذاری اولیه، متمرکز، محوری و نظری می‌شود. در پژوهش حاضر متکی بر این رویکرد با 20 نفر از 5 گروه اصلی، مصاحبه نیمه‌ساختاریافته و عمیق صورت گرفته است. هر چهار مرحله کدگذاری در این پژوهش مورد استفاده قرار گرفته و در مجموع 465 کد اولیه، 196 کد متمرکز و 41 کد محوری برساخته شده و سپس با استفاده از خانواده کدگذاری نظری شبکه، مقولات اصلی برای ارائه یافته‌ها منسجم شده‌اند. در موضوع اعتباریابی نیز، یافته‌ها از طریق بررسی معیارهای چهارگانه پیشنهادی چارمز و هم‌چنین بررسی مجدد توسط خبرگان بررسی و تضمین اعتبار یافته‌ها صورت گرفت.یافته‌­های پژوهش:  یافته‌های پژوهش در زمینه طراحی شبکه مقابله با فساد شبکه‌ای در سه سطح مشتمل بر ابعاد نهادی-قانونی و اقتصاد شبکه مقابله با فساد شبکه‌ای در حوزه باغات، ساختار شبکه مقابله با فساد شبکه‌ای در باغات در ابعاد انواع شبکه‌ها و ماهیت اعضاء، انواع روابط و بده و بستان‌ها و سطح عملکرد شبکه مقابله با فساد شبکه‌ای در باغات در موضوع سازوکار اعمال قدرت و توزیع منافع ارائه شده است. از جمله مهم‌ترین یافته‌ها، ضرورت در نظر گرفتن تناظر یک به یک جایگاه‌ها در فساد شبکه‌ای و شبکه مقابله با آن بوده که از منظر نظری می‌تواند سبب فشار برای کنترل و مهار فساد شبکه‌ای شود.محدودیت­‌ها و پیامدها: محدوده مکانی پژوهش حاضر، باغات کلانشهر تهران (عمدتاً در مناطق پهنه شمالی شهر تهران)، قلمرو دانشی خط‌مشی‌گذاری در محدوده تدوین خط‌مشی‌ها و قلمرو زمانی، دهه‌های 1380 و 1390 است. ماهیت پنهان و پیچیده فساد، دست‌یابی به اطلاعات دقیق و با اعتبار زیاد را محدود می‌کند. محدودیت دیگر آن است که این پژوهش، جنبه علمی-تحقیقاتی داشته و نه جنبه قضایی که نیاز به اتهام‌زنی و اثبات جرائم دارد. بنابراین این پژوهش صرفاً به طور کلی با هدف کشف سازوکارها بوده تا دعاوی حقوقی در پی نداشته باشد.پیامدهای عملی: در پژوهش حاضر، ابتکارهایی در قالب تنوعی از خط‌مشی‌های پیشنهادی ارائه شده که می‌تواند مورد نظر مسئولان اجرایی باشد. در حوزه خط‌مشی‌های زمینه‌ای، تمرکز بر شناسایی خلاء‌ها و کاستی‌های قوانین باغات و ارائه راه‌حل‌های متناسب، در نظر گرفتن انتفاع متعارف مالک از ساخت و ساز در ملک خود و تمرکز شبکه مقابله با فساد بر شناسایی ساختارهای فساد زا (خلاءها، تمرکزها، فرآیندها، رویه‌ها و فضاهای فسادزا) در حوزه باغات مدنظر بوده است. در پیشنهادات مرتبط با خط‌مشی‌های نهادی، فعال کردن بدنه ساکت و منفعل اداری در مواجهه با فساد اداری، افزایش ریسک فساد و خطر افشاء آن برای مفسدان، بالا بردن هزینه‌های فساد برای مقامات مدیریت شهری در پرونده‌های باغات، ارائه مشوق‌های فردی و حمایت سازمانی برای پیشگیری و مقابله با فساد و بهره‌گیری از ظرفیت‌های رسانه‌ای و قانونی مبارزه با فساد شبکه‌ای از موضوعات اساسی به نظر می‌آید و در نهایت در حوزه خط‌مشی‌های رویه‌ای، محدود کردن زمین بازی فساد شبکه‌ای و ایجاد موانع برای رشد آن با مهندسی مجدد فرآیندهای اداری با هدف جلوگیری و کاهش امکان فساد و مداخله‌های پرونده محور و جلوگیری از تبدیل باغات به غیرباغ و نابود کردن دفعی و یا تدریجی آن‌ها پیشنهاد شده است.ابتکار یا ارزش مقاله: این مقاله در دو حوزه نوآوری‌هایی را به دنبال داشته است که عبارتند از: موضوع اول، توسعه نگاه شبکه­ای در تعریف مسائل حکمرانی به ویژه در حوزه فساد و تعریف چرخه‌های فساد در مدیریت کلانشهری بوده و موضوع دوم، بهره‌گیری از دوگان فساد شبکه‌ای- شبکه مقابله با فساد شبکه‌ای برای ترسیم هم‌آوردی شبکه‌های مخرب و سازنده است.نوع مقاله: مقاله پژوهشی