پراکنش فضایی مراحل نابالغ زنجرک مو، Arboridia kermanshah (Hemiptera: Cicadellidae)، در تاکستان های شهرستان کرمانشاه
نویسندگان
1 دانشیار گروه گیاه پزشکی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.
2 استادیار گروه گیاه پزشکی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.
3 دانش آموخته کارشناسی ارشد گروه گیاه پزشکی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.
doi
10.22034/arpp.2021.12239چکیده
چکیدهزنجرک مو Arboridia kermanshah (Hemiptera: Cicadellidae) یکی از آفات مهم انگور در ایران به شمار می رود. در این پژوهش، پراکنش فضایی مراحل نابالغ زنجرک مو در یک باغ انگور شهرستان کرمانشاه طی دو فصل زراعی 1396 و 1397 بررسی شد. برگ انگور به عنوان واحد نمونه برداری انتخاب شد. پراکنش فضایی تخم و سنین مختلف پورگی آفت، با استفاده از شاخص پراکندگی، شاخص موریسیتا، میانگین ازدحام لوید و روشهای رگرسیونی تیلور و آیوائو بررسی گردید. پراکنش فضایی این حشره با استفاده از اغلب روشهای یاد شده، تجمعی به دست آمد (b>1). اما طبق روش آیوائو در سال اول نمونه برداری، رگرسیون برای سنین پورگی چهار و پنج معنی دار نشد (P value>0.05). براساس روش تیلور در هر دو سال نمونه برداری و همچنین روش آیوائو در سال دوم نمونه برداری شیب خط رگرسیون برای سنین پورگی چهار و پنج اختلاف معنی داری با عدد یک نداشت و پراکنش تصادفی بود ( b = 1). همچنین در هر دو سال مورد بررسی پراکنش فضایی پوره های سنین چهار و پنج با استفاده از شاخص موریسیتا در ۱۰ تاریخ نمونه برداری به صورت تصادفی محاسبه شد. در هر دو فصل نمونه برداری مشخص شد که روش تیلور نسبت به روشهای دیگر از دقت بالاتری برای تعیین پراکنش فضایی این آفت برخوردار است و کمترین اندازه نمونه بهینه هم به وسیله روش رگرسیونی تیلور محاسبه شد که نسبت به روشهای دیگر به صرفه تر بود. آگاهی داشتن از پراکنش فضایی آفت میتواند در طراحی برنامه های مناسب نمونه برداری مورد استفاده قرار گیرد. محاسبه اندازه نمونه بهینه نیز در کاهش هزینه های نمونه برداری جهت اهداف پژوهشی و مدیریتی کاربرد دارد.