شناسایی و نگاشت شناختی موانع پیاده سازی نظام چابک مدیریت استراتژیک عملکرد کارکنان بخش دولتی
نویسندگان
1 دانشجو دکتری مدیریت دولتی، پردیس بین المللی کیش، دانشگاه تهران، کیش، ایران
2 استادیار پردیس بین المللی کیش، دانشگاه تهران، کیش، ایران
3 استادیار دانشکده کارآفرینی، دانشگاه تهران، تهران، ایران؛
doi
10.48308/jpap.2024.230806.1279چکیده
هدف: اگر یک کسبوکار با مشکلات و نتایج غیر رضایتبخشی روبرو است، زمان تحول است. برای تعریف یک استراتژی تغییر مناسب، سازمان باید زمینه تحول و نیازهای اصلی تحریک کننده آن را درک کند. درک دلایل تغییر به اجرای آن کمک خواهد کرد و برخی از هزینههای غیر ضروری را که سازمان ممکن است داشته باشد، کاهش میدهد. پژوهشگران، چابکی استراتژیک را به عنوان یک توانایی مداوم برای حساسیت استراتژیک لحظه به لحظه، تعهدات جمعی چابک، تجدید و گسترش سریع و قدرتمند منابع و نیز به عنوان پادزهری میدانند که برای درد حاصل از توالی تکراری موفقیت، افول و انعطافپذیری، بحرانها و نوسازیها مورد استفاده قرار میگیرد. همچنین آنها چابکی استراتژیک را نتیجه ترکیبی از ثبات در فرایندها و افراد، ارزشها و بلندپروازیها و حساسیت و انعطافپذیری در دیدگاهها، سیالی در گسترش منابع و وحدت رهبری در ایجاد تعهدات جمعی قلمداد میکنند. سازمانها از چابکی استراتژیک جهت پاسخگویی و انعطاف در مقابل نیازهای ذینفعان خود در زمان ریسکهای مختلف و فشارهای وارده استفاده میکنند. چابکی نظام مدیریت عملکرد کارکنان به تنهایی کافی نبوده و سازمانهای دولتی باید با استفاده از راههای استراتژیک پاسخگوی مشکلات بر سر راه خود باشند. در این راستا، پژوهش حاضر در راستای پیادهسازی نظام چابک مدیریت استراتژیک عملکرد کارکنان، به تبیین موانع و محدودیت های سر راه این نظام میپردازد.طراحی/ روششناسی/ رویکرد: تحقیق حاضر جزء تحقیقات کاربردی و از نوع آمیخته میباشد. همچنین به منظور اجرای پژوهش حاضر از رویکرد ساختاری تفسیری (ISM) که یک روش نگاشت شناختی برای سطحبندی و تعیین روابط بین شاخصها میباشد، بهره گرفته شد. برای پیادهسازی ISM ، بهدست آوردن روابط مابینی و اولویتهای عناصر سیستم در دستور کار است. روایی این روش با توجه به اینکه مبنای ریاضی دارد، بررسی میکند که آیا مدل ساختاری تفسیری به درستی و دقت اطلاعات موجود در دادهها را تفسیر میکند یا خیر. با توجه به استاندارد بودن پرسشنامه و روش گردآوری اطلاعات در این روش، روایی این روش با روشهای آماری متفاوت است و در ذات مدلسازی ریاضی آن لحاظ شده است. همچنین پایایی در مدلسازی ساختاری تفسیری به استمرار قابلیت اعتماد آن بستگی دارد و اینکه آیا مدل تفسیری در شرایط مختلف و با افزایش حجم داده قابلیت حفظ پایداری و صداقت را حفظ میکند یا خیر. بدین ترتیب، روایی و پایایی در این روش باعث اطمینان از دقت و قابل اعتماد بودن تحلیلها و نتایج میشوند که در این پژوهش مورد بررسی قرار گرفته و از نظر خبرگان و با توجه به مبانی ریاضی آن از هر دو منظر تایید شده است. مشارکتکنندگان تحقیق مدیران ارشد سازمانهای دولتی بودند که با ۵ گروه از خبرگان و مجموعا با 18 نفر مصاحبه گردید که تا حصول اشباع نظری ادامه یافت. جهت گرداوری دادهها در بخش کیفی از مصاحبه و در بخش کمی از پرسشنامه محقق ساخته استفاده شد. همچنین از همین جامعه آماری بهصورت جداگانه (18 نفر) با استفاده از پرسشنامههای استاندارد، دادههای مورد نیاز جمعآوری گردید. بخش کیفی این تحقیق با تکیه بر رویکرد ادراکات سیستمهای انتقادی که از دسته تحقیق در عملیات رهاییبخش میباشد، به صورت زیربنایی سیستم را از منظر ذینفعان مختلف بررسی و شناسایی کرده و پس از شناسایی دقیق موانع موجود، در بخش کمی، این موانع با رویکرد ساختاری تفسیری سطحبندی شده و روابط بین آنها نگاشت شده است.یافتههای پژوهش: یافتههای پژوهش 11 مانع را شناسایی کرد. نتایج این تحقیق نشان میدهد که وجود تعارض در قوانین و به تبع آن زد و بندهای گروههای غیررسمی در سیستم ریشهایترین عواملی هستند که مانع از رشد این سیستم میشوند.محدودیتها و پیامدها: این پژوهش در بخش دولتی و با موارد خاص مربوط به این بخش انجام شده است و ممکن است نتایج حاصله با محدودیتهایی در سایر بخشها مواجه شود.پیامدهای عملی: این پژوهش به مدیران بخش دولتی کمک میکند تا موانع و محدودیتهای سر راه نظام چابک مدیریت استراتژیک عملکرد کارکنان را شناسایی کرده و استراتژیهای مقابله با آن را طراحی کنند.ابتکار یا ارزش مقاله: این پژوهش با ارائه مدلی برای پیادهسازی نظام چابک مدیریت استراتژیک عملکرد کارکنان به دانش این حوزه میافزاید و محدودیتهای آن را بررسی میکند.نوع مقاله: مقاله پژوهشی
