بررسی اثرات سطوح مختلف ویتامین E و نانوسلنیوم بر فراسنجههای کیفی اسپرم خروس نژاد لگهورن طی نگهداری در دمای C◦4
نویسندگان
1 3 دانشیار گروه علوم درمانگاهی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه تبریز
2 2 استاد گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز
3 2 استاد گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز
4 1 دانشجوی دکتری گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز
5 2 استاد گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز
6 4 استادیار گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی اهر، دانشگاه تبریز
doi
چکیده
زمینه مطالعاتی: استفاده از آنتی اکسیدانها سبب کاهش آسیبهای وارده به سلول اسپرم طی سرد سازی میشود. هدف: این پژوهش به منظور افزایش خصوصیات کیفی منی خروس توسط ویتامین E و نانوسلنیوم طی فرآیند سردسازی در دمای 4 درجه سانتیگراد انجام پذیرفت. روش کار: منی جمعآوری شده از 20 خروس نژاد لگهورن سفید، با رقیق کنندهی بدون آنتی اکسیدان (شاهد) و یا دارای 5 (E5) و10 (E10) میکروگرم ویتامین E در هر میلیلیتر، یا 5/0 % (NS0.5)، 1 % (NS1) و 2 % (NS2) نانوسلنیوم رقیق شده و در دمای C◦4 در یخچال قرار گرفتند. خصوصیات کیفی اسپرمها شامل زندهمانی، درصد تحرک کل و پیشرونده، سلامت غشای پلاسمایی، درصد اسپرمهای ناهنجار در زمانهای صفر، 24، 48 و72 ساعت طی فرآیند سردسازی و میزان مالون دیآلدهید در پایان آزمایش مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج: درصد زندهمانی، تحرک کل و پیشرونده و همچنین سلامت غشای سیتوپلاسمی اسپرمها در اثر گذر زمان کاهش معنیداری داشت (05/0P<). همچنین درصد اسپرمهای ناهنجار در طی آزمایش روند افزایشی داشته است (05/0P<). با این وجود افزودن سطوح مختلف ویتامین E و نانوسلنیوم موجب افزایش درصد زندهمانی، درصد اسپرمهای با جنبایی پیشرونده و غشای پلاسمایی سالم در زمانهای 24، 48 و 72 ساعت نسبت به تیمارشاهد شده است (05/0P<). همچنین درصد اسپرمهای متحرک در زمان 48 ساعت در تیمارهای E5و E10 ( به ترتیب 91/67 % و 84/69 %) ودر زمان 72 ساعت در تیمار E10(73/56 %) نسبت به سایر تیمارها افزایش معنیداری داشته است (05/0P<). درصد اسپرمهای ناهنجار در زمان 24 ساعت در تیمار E10(12%) و در زمان 72 ساعت در تیمارهای E5(92/17) و E10(99/17) کمتر از سایر تیمارها بود (05/0 P<). همچنین تیمار NS2در زمان 72 ساعت بیشترین درصد اسپرمهای ناهنجار (53/21%) را نسبت به سایر تیمارها دارا بود (05/0 P<). میزان پراکسیداسیون لیپیدها (nmol/ml) نیز در تیمارهای E5(04/3)، E10(34/3)، NS0.5(24/3) و NS1(30/3) کمتر از گروه شاهد (41/4) بود (05/0P<). نتیجهگیری نهایی: نتایج نشان دادند که افزودن سطوح ویتامین E (µg/ml 5 و 10) و نانوسلنیوم (5/0 و 1 درصد) موجب بهبود کیفیت و کاهش آسیبهای اکسیداتیو اسپرم در طی سردسازی نسبت به گروه شاهد میشود.