مدلسازی ارزیابی عملکرد استانداران دولت جمهوری اسلامی ایران
نویسندگان
1 دانشیار دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه لرستان، لرستان، ایران.
2 دانشیار دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه لرستان، لرستان، ایران.
3 دانشجوی دکترا مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه لرستان، لرستان، ایران.
4 استاد دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه لرستان، لرستان، ایران.
doi
10.48308/jpap.2023.103570چکیده
هدف: همه مردم روزانه با ارگانها و دستگاههای دولتی بیشماری سروکار دارند به نحوی که این دستگاههای دولتی به بخشی از زندگی مردم تبدیل شدهاند. این واقعیت در ایران به علت حجم بالای فعالیهای دولت و به اصطلاح بزرگ بودن دولت نمود بیشتری دارد. استانداریها و در راس آن شخص استاندار مسئولیت اجرا و نظارت بر فعالیت دولتی در هر استان را به صورت مجزا بر عهده دارد. بنابراین با توجه به حجم بالای ارتباط مردم در جامعه ایران با دستگاههای دولتی، عملکرد مطلوب استانداریها به صورت عام و خود استانداران به عنوان سکانداران این نهاد دولتی بسیار مهم گردیده است. بر این اساس مسئله اصلی که منجر به انجام این مطالعه خواهد شد ضعف آگاهی موجود در ارتباط با ارزیابی عملکرد استانداران است. چرا که مشخص نیست عملکرد استانداران بر چه اساسی ارزیابی میگردد و رتبهبندیها و نتایج ارائه شده توسط مراکز آماری بر چه پایه و اساسی صورت میگیرد. بر این اساس مطالعه حاضر در دو گام انجام میگیرد. در گام اول، الگوی ارزیابی عملکرد استانداران با شناسایی مولفهها و شاخصهای دخیل در آن طراحی و مدلسازی شده، سپس در گام دوم مدل استخراجی پژوهش مورد اعتبارسنجی قرار میگیرد.طراحی/ روششناسی/ رویکرد: پژوهش حاضر بر مبنای پارادایم تفسیری- اثباتگرایانه و رویکرد آمیخته به صورت کیفی و کمی میباشد. همچنین استراتژی این پژوهش، استقرایی است. جامعه کیفی مورد مطالعه در پژوهش حاضر را کلیه اساتید دانشگاهی در حوزه مدیریت دولتی و مدیریت استراتژیک و استانداران دولت جمهوری اسلامی ایران به همراه مدیران ارشد وزارت کشور تشکیل دادند. به منظور طراحی الگوی پژوهش حاضر در مجموع بر اساس روش نمونهگیری گلوله برفی تا سر حد اشباع نظری مصاحبهها ادامه یافت، بنابراین تعداد مشارکتکنندگان در این مطالعه 18 نفر بودهاند. در این بخش جامعه آماری را خبرگان آگاه به موضوع همچون استانداران دولت جمهوری اسلامی ایران، معاونین و مدیران ارشد استانداریهای دولت ج. ا. ا تشکیل دادند. نمونهگیری با استفاده از روش غیراحتمالی در دسترس صورت گرفت که در نهایت تعداد 48 نفر از جامعه آماری مورد نظر به عنوان نمونه پژوهش تعیین شدند. در راستای مدلسازی ابعاد شناسایی شده ارزیابی عملکرد، از نظرات خبرگان که نقش فعال اجرائی داشتهاند استفاده شد، چرا که این افراد از نزدیک درگیر فعالیتهای مربوط به مدیریت در سطح کلان دولتی بوده و با فرایندهای ارزیابی عملکرد به صورت عملی آشنایی داشتهاند. شاخص دیگر در تعیین حجم نمونه در این بخش، میزان دسترسی به این قبیل خبرگان بوده که در نهایت تعداد 48 نفر به عنوان نمونه در این خصوص تعیین شدند.یافتههای پژوهش: تحلیل دادههای حاصل از مصاحبه در نهایت منجر به شناسایی 12 مقوله اصلی به عنوان ابعاد ارزیابی عملکرد استانداران شد. در مجموع ابعاد ارزیابی عملکرد استانداران در 5 سطح طبقهبندی گردیدند. بر این اساس دانش جغرافیایی به عنوان اثرگذارترین و رضایت ذینفعان، مشارکت سیاسی و بهرهوری به عنوان اثرپذیرترین عوامل لحاظ شدند. با توجه به اینکه سطوح معنیداری کمتر از 05/. حاصل گردیده، در نتیجه میبایست از آزمونهای ناپارامتریک بهره برد. در این راستا از روش مدلسازی معادلات ساختاری با رویکرد حداقل مربعات جزئی استفاده میگردد. میانگین سرمایه اجتماعی نشان میدهد در جامعه آماری مورد بررسی، این مفهوم از سطح مطلوبی برخودار نیست. همچنین دانش جغرافیایی و توسعه رفاهی مقادیر متوسط به بالا را نشان داده و مابقی متغیرها در سطح متوسطی قرار دارند.محدودیتها و پیامدها: با توجه به هدف این مطالعه، دسترسی به خبرگانی که بتوانند به روند انجام این مطالعه کمک نمایند با دشواری همراه بوده است. پیامدهای عملی: یافتههای این مطالعه جهت بهرهبرداری سیاستگذاران و همچنین استانداریهای کشور، پیشنهادهایی به شرح زیر ارائه میدهد:تحلیل دورهای مناطق جغرافیایی استانها با روش ماتریس SWOT در جهت شناخت نقاط قوت و ضعف منطقه و همچنین درک فرصتها و تهدیدهای آتی به منظور هدفگذاریتشکیل کارگروه ایمنی و سلامت در استانداریها با مدیریت استانداران به منظور شناخت ضعفهای بهداشتی سطح استان و تلاش در حل این مشکلات با برنامهریزی و اخذ مشورت از خبرگان این حوزه در سطح استانتلاش دولتمردان در راستای بهرهگیری از استانداران بومی در هر استان به جهت انطباق بیشتر با منطقه و شناخت مناسبتر فرصتهای اقتصادیابتکار یا ارزش مقاله: پژوهش حاضر اولین مطالعهای است که مدلی از ارزیابی عملکرد استانداران ارائه مینماید.نوع مقاله: مقاله پژوهشی