اثر سطوح مختلف کود نیتروژن روی واکنش تابعی پشه شکارگر Aphidoletes aphidimyza در تغذیه از شته جالیز Aphis gossypii
نویسندگان
1 دانش آموخته کارشناسی ارشد گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.
2 استاد گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.
3 دانش آموخته مقطع دکتری، گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.
4 استاد گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.
5 دانشجوی مقطع دکتری، گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.
doi
چکیده
چکیده واکنش تابعی یکی از اجزای مهم در روابط شکارگر- شکار میباشد. این واکنش رفتاری میتواند تحت تأثیر عوامل مختلف مانند کیفیت گیاهان میزبان قرار گیرد. در این پژوهش، واکنش تابعی لاروهای پشه شکارگر Aphidoletes aphidimyza نسبت به شته جالیز پرورش یافته روی گیاهان خیار تغذیه شده با مقادیر مختلف نیتروژن (صفر، 100، 150 و 200 کیلوگرم در هکتار) بررسی شد. آزمایش در دمای 1 ± 25 درجه سلسیوس، رطوبت نسبی 5 ± 60 درصد و دوره نوری 8 :16 (تاریکی: روشنایی) ساعت انجام شد. تراکمهای مختلفی (دو، چهار، شش، هشت، 12، 16و 24) از پورههای دو و سه روزهی شته جالیز به صورت جداگانه در هفت تکرار در اختیار لاروهای چهار روزه پشه شکارگر قرار گرفت. تعداد طعمههای خورده شده بعد از 18 ساعت شمارش و ثبت شد. تعیین نوع واکنش تابعی و تخمین پارامترهای آن به ترتیب با استفاده از رگرسیون لجستیک و رگرسیون غیرخطی در نرم افزار SAS انجام شد. واکنش تابعی شکارگر در تمام تیمارها از نوع دوم بود. نرخ حمله شکارگر در تیمارهای مختلف بین 0623/0 تا 1512/0 بر ساعت و زمان دستیابی آن بین 4646/1 تا 8716/1 ساعت متغیر بود. بیشترین مقدار عددی نرخ حمله و کمترین مقدار عددی زمان دستیابی شکارگر در تیمار 200 کیلوگرم نیتروژن در هکتار به دست آمد. این پژوهش نشان داد که افزودن کود نیتروژن به خاک در کشت خیار میتواند توانایی شکارگری پشه A. aphidimyza را روی شته جالیز بهبود بخشد. با این حال، درک جزئیات بیشتر از اثرات سطوح مختلف کود نیتروژن در برهمکنشهای گیاه خیار- شته جالیز- پشه شکارگر نیازمند انجام مطالعات بیشتری است.