جهان‌شناسی در عجایب‌نگاری‌ها

نویسندگان

1 استادیار گروه تاریخ و تمدن ملل اسلامی دانشکده الهیات دانشگاه تهران

2 استادیار گروه تاریخ و تمدن ملل اسلامی دانشگاه زنجان

3 دانشیار گروه تاریخ و تمدن ملل اسلامی دانشکده الهیات دانشگاه تهران

doi
10.22059/jihs.2019.285949.371497
چکیده

جهان‌شناسی و مسألۀ نظم حاکم بر جهان از موضوعاتی است که عالِمان علوم مختلف ازجمله عجایب‌نگاران در تمدن اسلامی به آن پرداخته‌اند. پرسش اصلی این پژوهش این است که عجایب‌نگاری‌ها، از حیث جهان‌شناسی و نشان دادن نظم حاکم بر جهان چگونه عمل کرده‌اند؟ در این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی تلاش شده است به‌منظور دریافت درک صحیح از جهان‌شناسی در عجایب‌نگاری‌ها، در گام نخست، به جهان، جهان‌شناسی و عجایب‌نگاری در تمدن اسلامی پرداخته و سپس اجزا و عناصر شناخت جهان در این متون بررسی و تحلیل‌ شود. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که جهان‌شناسی در عجایب‌نگاری‌ها تلفیقی از آراء مختلف است، اما موضوع مهم، مسألۀ وحدت مبدأ هستی، پیوستگی عالم خلقت و جاری بودن عظمت و قدرت باری‌تعالی در مخلوقات است.