مدلسازی ساختاری تفسیری اجرای خطمشیهای قضایی با رویکردی آمیخته اکتشافی
نویسندگان
1 دانشیارگروه مدیریت دولتی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اصفهان (خوراسگان)، اصفهان، ایران
2 استادیارگروه مدیریت دولتی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اصفهان (خوراسگان)، اصفهان، ایران.
3 دانشجوی دکتری، مدیریت دولتی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اصفهان (خوراسگان)، اصفهان، ایران
4 دانشیار گروه مدیریت فرهنگی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اصفهان (خوراسگان)، اصفهان، ایران
doi
10.48308/jpap.2023.103404چکیده
هدف: نهاد قضایی نقش گسترده و مؤثری در اجرای خطمشیهای عمومی مرتبط دارد، گستردگی وظایف ترسیمشده نشانگر این است که با اجرای دامنه وسیعی از خطمشیها در حوزههای مختلف درگیر است، بنابراین، اجرای خطمشیهای قضایی علاوه بر سازمان موردمطالعه سایر جامعه را درگیر میکند. با توجه به اهمیت اجرای خطمشیهای قضایی، این پژوهش باهدف شناسایی و اولویتبندی عوامل کلیدی اجرای خطمشیهای قضایی انجامشده است.طراحی/روششناسی/رویکرد: این پژوهش به روش آمیخته انجامشده است. در بخش کیفی، مشارکتکنندگان 26 نفر از خبرگانی بودهاند که درزمینه اجرای خطمشیهای قضایی از دانش و تجربه علمی برخوردارند و با روش نمونهگیری هدفمند انتخاب شدند. ابزار گردآوری دادهها مصاحبه نیمه ساختاریافته هست و مصاحبهها تا مرحله اشباع نظری ادامه پیدا کرد. در این مرحله ابتدا از روش تحلیل مضمون برای تجزیهوتحلیل و کدگذاری مصاحبهها استفاده شد. سپس برای غربالگری مفاهیم استخراجشده از رویکرد دلفی فازی استفاده شد. در بخش کمی جامعه آماری پژوهش قضات، کارشناسان، مدیران عملیاتی و مدیران دفاتر شاغل در دادگستریها به تعداد 17000 نفر بود که با استفاده از فرمول کوکران و روش نمونهگیری تصادفی طبقهای، تعداد 375 نفر بهعنوان نمونه انتخاب گردید. روایی پرسشنامه از طریق روایی واگرا و همگرا و پایایی آن از طریق آلفای کرونباخ (873/0) تأیید شد. دادهها با کمک نرم افزا Smart PLS3 از طریق مدلیابی معادلات ساختاری (SEM) برازش شد. درنهایت با استفاده از روش مدلسازی ساختاری تفسیری، پس از مشخص شدن سطوح هرکدام از عوامل و با در نظر گرفتن ماتریس در دسترسپذیری نهایی، مدل نهایی در چهار سطح ارائه گردید.یافتههای پژوهش: پس از تجزیهوتحلیل یافتهها، 122 شاخص، 36 مؤلفه و 8 بعد شامل سیاستهای اجرا، تقویت بستر بازیگران اجرا، روابط انسانی–اخلاقی با اربابرجوع، شهروندان، ویژگی شخصی قضات، حکمرانی قضایی شبکهای، ساختار اجرا و توانمندسازی نیروی انسانی احصاء شد. با توجه به نتایج مدل ساختاری تفسیری دو بعد سیاستهای اجرا و تقویت بستر بازیگران اجرا اولویت نخست خبرگان و بهعنوان تأثیرگذارترین سطح مدل میباشند. این به معنای آن است که تمرکز بر این دو بعد شایسته توجه ویژهای است.محدودیتها و پیامدها: استفاده از مصاحبه برای استخراج مفاهیم در بخش کیفی، پرسشنامه برای سنجش مفاهیم استخراجشده در بخش کمی و عدم امکان تعمیمپذیری نتایج پژوهش به همه جوامع ازجمله محدودیتهای این پژوهش تلقی میشود.پیامدهای عملی: معرفی ابعاد مدل اجرای خطمشیهای قضایی، خلق ادبیات جدید در خصوص اجرای خطمشیهای قضاییابتکار یا ارزش مقاله: ابتکار اصلی پیشنهاد به اجرای عملی عناصر مدل ارائهشده است.نوع مقاله: مقاله پژوهشی