طراحی الگوی ارزشیابی عملکرد دولت در حوزه سلامت
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2 استاد گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
3 استاد، گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
4 دانشیار، گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
doi
10.48308/jpap.2023.102811چکیده
هدف: موفقیت یا ناکامی دولتها با اجرای منطقی خردهسیستمهای مدیریت دولتی بهویژه ارزشیابی عملکرد سنجیده میشود. ارزشیابی عملکرد حوزه سلامت به منزله ضرورتی اجتنابناپذیر، بر مؤلفههای ملی و بینالمللی دلالت دارد. متأسفانه جایگاه فعلی حوزه سلامتِ ایران در سطح بینالمللی، از ناکارآمدی نسبی عملکرد دولت حکایت دارد. از اینرو، این پژوهش درصدد ارائه الگوی ارزشیابی عملکرد دولت در حوزه سلامت، برای توسعه دانش کاربردی در زمینه مطالعات سازمانی است که به مرور، بخش قابل توجهی از حوزههای وظیفهای دولت را نیز در بر میگیرد.طراحی/ روششناسی/ رویکرد: پژوهش حاضر از نظر رویکرد، کیفی است که از رهیافت نظاممند اشتراوس و کوربین در راهبرد «نظریه دادهبنیاد» استفاده شده است. به منظورگردآوری دادهها، با 19 نفر خبره دانشگاهی- اجرایی شامل متولیان و صاحبنظران در امر ارزشیابی عملکرد حوزه سلامت، مصاحبههای باز انجام شد. فراگرد اکتشاف و تجزیه و تحلیل آن، با روش نمونهگیری ترکیبی هدفمند و گلوله برفی، تا مرحله اشباع نهایی ادامه یافت. تحلیل دادهها، طی سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی، انجام شد.یافتههای پژوهش: یافتههای پژوهش شامل 87 مقوله فرعی و شش مقوله اصلی مفهومسازی شده، بر اجرای الگوی ارزشیابی عملکرد منطبق بر مؤلفهها و شاخصهای کارا و مؤثر پیشنهادی، با استفاده از دانش متخصصان بومی خطمشیگذاری و بهرهگیری از معیارهای بینالمللی، تأکید دارند.محدودیتها و پیامدها: شیوع ویروس کرونا و عدم دسترسی آسان به خبرگان مصاحبه، از زمره محدودیتهای پژوهش بود.پیامدهای عملی: انجام موفق راهبرد، تابعی از زمینهساز اجرایی، تحت عنوان «ارزشیابی و پایش قوی» به منزله شرط علّی رخداد بوده، «اجرای کارآمد» به همراه «جامعیت پایگاه داده اطلاعات» و «موقعیت پایدار»، منجر به پیامد نهایی یعنی «بهینگی منابع و مصارف»، «دستیابی به اثربخشی سازمانی» و «افزایش کارایی و بهرهوری دولت» شده، زمینه تحقق دولت رفاه را فراهم میکند.ابتکار یا ارزش مقاله: در این پژوهش، مهمترین مؤلفهها و شاخصهای ارزشیابی عملکرد دولت در حوزه سلامت در قالب الگوی پیشنهادی ارزشیابی عملکرد که ابتکار این پژوهش است، شناسایی و ویژهسازی شدند.نوع مقاله: مقاله پژوهشی