فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ترجمۀ ادعیۀ ذخیرة‌ الآخرة به‌احتمال بسیار متنی متعلق به قرن ششم یا اوایل سدۀ هفتم هجری و کهن‌ترین بازگردان فارسی از ادعیۀ شیعه است. ویژگی‌های دستوریِ نادر، درخور توجه و ارزشمند فراوانی در این اثر وجود دارد که آن را از سایر متون کهن، به‌خصوص آثار بازمانده از دورۀ رشد و تکوین زبان فارسی، متمایز می‌سازند. در جستار پیش رو، ویژگی‌های دستوری کمیاب، برجسته و پُربسامد این متن به ‌شیوۀ آماری، بررسی، واکاوی و تحلیل شده ‌است. در این تحقیق، به‌ویژه برای تحلیل خصایص دستوری، از آموزه‌ها، روش‌ها و دستاوردهای زبان‌شناسی معاصر استفاده شده‌ و شواهدی از دیگر متون قدیم زبان فارسی نقل گردیده ‌است. بخش نخست مقاله پژوهشی است دربارۀ مهم‌ترین ویژگی‌های دستوری این متن، شاملِ بسامد چشمگیر رخداد تکواژ دستوریِ «مر» بدون «را» به ‌عنوان حرف پیش‌اضافه، و کاربرد تکواژ «فروز» به ‌عنوان پیشوند فعلی (قید پیشوندی)؛ این مشخصه‌ها از برخی تغییر و تحولات تاریخی، عمده و مهم زبان فارسی ناشی می‌شوند و از تجلیات خاص و نمونه‌های ویژۀ آنها به ‌شمار می‌روند. قسمت دوم مقاله به بحث و بررسی در مورد سایر ویژگی‌های ارزنده و پُرکاربرد این متن در حیطۀ نحو اختصاص دارد. در بخش سوم نیز از تنها ویژگی صرفی مهم این اثر سخن رفته ‌است. مقاله با جدول بسامدنمای ویژگی‌های دستوری کمیاب و برجسته و نتیجه‌گیری به‌ اتمام می‌رسد.