ترکیبِ مهجورِ «مرد مردانه» (یادداشتی بر مقاله «نگاهی به فرهنگِ پسوند در زبان فارسی»)
نویسندگان
1 پژوهشگر ادبیّات و فلسفه
doi
چکیده
زبان اصلیترین جلوهگاهِ فرهنگ و نمایشگاهِ صورتهای مختلف و حاملِ معانیِ گوناگون است. برای شناختِ کاملِ یک زبان، باید دستورِ تاریخی و صورتهای مهجور و متروکِ آن را نیز بشناسیم. در مقالۀ «نگاهی به فرهنگ پسوند در زبان فارسی» چاپشده در مجلۀ دستور، شمارۀ 13، برخی افتادگیهای فرهنگ مذکور از مقالات شمس یادآوری شد. گردآورندگانِ فرهنگ مذکور بهدرستی اشاره کردهاند که واژۀ «-انه» دار به عنوان صفت برای موصوفِ جاندار بهویژه انسان هیچگاه به کار نرفته و از این نظر کوچکترین انحرافی دیده نشده است. در مقالۀ یادشده، تنها مورد استثناءِ این قاعده، که تا به حال به نظر رسیده، از مقالات شمس نقل شد. در این نوشته، ابتدا سابقۀ کاربردِ ترکیب مورد نظر، در برخی متون متقدم بر مقالات شمس و برخی متون بعد از آن، برشمرده میشود و سپس ریشههای شکلگیری این ساختار، به اختصار، در متون قرون چهارم تا ششم هجری بررسی میشود.
