فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

چکیده مرکبات (Citrus spp.) در جنوب استان کرمان نقش بسیار مهمی از نظر اقتصادی ایفا می‌کند. در سال­های اخیر شیوع بیماری جدید زوال درختان مرکبات  تهدید جدی برای مرکبات این منطقه به شمار می­رود. درختان آلوده ظاهری ضعیف و رنگ‌پریده نشان می‌دهند. علائم پوسیدگی شدید ریشه‌ها در تمامی درختان آلوده دیده می‌شود. در این تحقیق، پراکنش نسبی بیماری زوال مرکبات و وضعیت آلودگی درختان سالم و در حال زوال به نماتد ریشه‌ی مرکبات (Tylenchulus semipenetrans) و شبه‌قارچ فیتوفترا (Phytophthora nicotianae) موردبررسی قرار گرفت. درصد وقوع بیماری زوال مرکبات در منطقه 76 درصد تعیین گردید. نتایج نشان داد نمونه‌های موردبررسی دارای آلودگی متوسط تا شدید به نماتد ریشه‌ی مرکبات و شبه قارچ فیتوفترا بودند. میانگین دو سال (92 و 93) جمعیت لارو سن دو نماتد ریشه در 200 سانتی‌متر مکعب خاک درختان آلوده و سالم به ترتیب 2572 و 183 شمارش شد. میانگین ماده‌ی بالغ در یک گرم ریشه‌ی درختان آلوده و سالم به ترتیب 210 و 11 عدد شمارش شد. میانگین تعداد زادمایه‌ی قارچ فیتوفترا در یک گرم خاک ریزوسفر درختان آلوده و سالم به ترتیب 5/13 و چهار عدد شمارش گردید. مایه‌زنی گیاهچه‌های بکرایی با نماتد و قارچ فیتوفترا، منجر به بروز پوسیدگی ریشه و مرگ گیاهچه شد. نتایج نشان داد که اگرچه نماتد و فیتوفترا نمی‌توانند به‌عنوان عامل اصلی بروز زوال ناگهانی مرکبات در جنوب کرمان باشند ولی ترکیبی از نماتد ریشه‌ی مرکبات و شبه‌قارچ فیتوفترا، می‌تواند به‌عنوان یکی از عوامل همراه و تشدیدکننده‌ی بیماری زوال ناگهانی مرکبات در منطقه‌ی جنوب کرمان باشد.