بررسی اثر نانوذرات نقره و اکسید روی بر نماتد مولد سیست چغندرقند (Heterodea schachtii) در شرایط گلخانه

نویسندگان

1 دانشیار گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد.

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد بیماری شناسی گیاهی، گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد.

doi
چکیده

چکیده نماتد مولد سیست، یکی از بیمارگرهای مهم چغندرقند می‌باشد که مطالعات زیادی جهت کنترل موثر آن صورت گرفته است. اکثر روش‌های کنترل نماتد سیست با مشکلات فراوانی همراه می‌باشد. در سال‌های اخیر با گسترش موارد استفاده از نانوذرات در جنبه‌های مختلف زندگی انسان، استفاده از نانوتکنولوژی در کشاورزی و به‌ویژه در گیاهپزشکی مورد توجه قرار گرفته است. با این حال بررسی دقیقی درباره اثر نانوذرات عناصری همچون روی و نقره بر نماتد مولد سیست انجام نشده­است. لذا جهت بررسی امکان کنترل این نماتد، اثر نانوذرات روی و نقره بر مراحل مختلف زندگی نماتد سیست چغندر­قند (H. schschtii) در شرایط آزمایشگاهی و اثر مواد مذکور بر بیماریزایی و خسارت نماتد در شرایط گلخانه انجام پذیرفت. در ازمایشگاه اثر غلظت های مختلف نانوذرات روی تخم و لارو، و در گلخانه اثر اضافه کردن غلظت های مذکور به خاک بعد از مایه‌زنی گیاهان با نماتد بررسی شد.  نتایج حاصل از آزمون‌های آزمایشگاهی نشان‌دهنده‌ی افزایش مرگ و میر لاروها وممانعت از تفریخ تخم در اثر استفاده از نانو ذرات نقره و اکسید روی بود. مقایسه میانگین نانوذرات مورد استفاده نیز بیانگر تأثیر بیشتر نانو ذره نقره بر مرگ و میر لارو و بازداری از تفریخ تخم نماتد بود. نتایج حاصل از بررسی تاثیر نانو ذرات بر بیماری‌زایی نماتد سیست چغندرقند در شرایط گلخانه مؤید تاثیر نانو ذرات در کاهش بیماری‌زایی و خسارت نماتد سیست چغندر بود. براساس نتایج بدست آمده، نانو ذره نقره با غلظت 100 میلی‌گرم در لیتر مخلوط با خاک در کنترل نماتد مؤثرتر از تیمارهای دیگر بود. با توجه به نتایج آزمایشگاهی و گلخانه‌ای، احتمالا بخش عمده­ی کنترل نماتد سیست چغندرقند در تیمار مذکور، ناشی از اثر مستقیم سمیت نانوذرات بر نماتد بوده است.