ارزش گذاری اقتصادی کارکرد حفظ و نگهداشت عناصر غذایی خاک در جنگل های منطقۀ سبزکوه
نویسندگان
1 دانشگاه آزاد اسلامی
2
3 دانشگاه پیام نور
4 دانشگاه آزاد اسلامی
5 دانشگاه پیام نور
6 دانشگاه تبریز
doi
چکیده
ارزشگذاری اقتصادی کالاها و خدمات اکوسیستمی و برآورد هزینههای ناشی از تخریب جنگلها و فرسایش خاک آنها راه چارهای برای برنامهریزان و سیاستگذاران محیط زیست بهحساب میآید تا با استفاده از این ابزارها برای احیا و حفاظت جنگلها و تعیین بهترین کاربری اراضی گام بردارند. در این پژوهش یکی از مهمترین کارکردها و خدمات جنگل، یعنی کارکرد حفظ و نگهداری خاک در جنگلهای بلوط منطقۀ حفاظتشدۀ سبزکوه در استان چهارمحال و بختیاری ارزشگذاری شده است. بدین منظور ابتدا زیرحوزههای منطقۀ مورد بررسی تفکیک و میزان رسوب خارج شده از هر زیرحوزه با استفاده از روش برآورد فرسایش و رسوب EPM تعیین شد. سپس مقدار هدررفت N,P,K بر اساس مقادیر عناصر غذایی اندازهگیریشده در خاک مناطق فرسایش نیافته بهعنوان نقاط شاهد تعیین و در نهایت بر اساس روش اقتصادی هزینۀ جایگزینی ارزش پولی نگهداری عناصر غذایی در اثر حفاظت خاک بهوسیلۀ پوشش جنگلی محاسبه شد. نتایج نشان میدهند که هر هکتار از جنگلهای محدودۀ مورد بررسی میتواند سالانه 19/452 کیلوگرم از عناصر N,P,K به ارزش تقریبی 996 هزار ریال را نگهداری و از هدررفتن آن در اثر فرسایش جلوگیری کند. همچنین سالانه حدود 88 تن از عناصر N,P,K در اثر فرسایش خاک در محدودۀ مورد بررسی هدر میرود که به معنای کاهش حاصلخیزی و تحمیل هزینۀ ثابت سالیانه، معادل 433/5 میلیارد ریال به محیط زیست است که در صورت فعلیشدن برابر 894/50 میلیارد ریال در دورۀ 29 سال است.