فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

چکیده  زنبورهای پارازیتویید تخم از مهم­ترین دشمنان طبیعی سن گندم Eurygaster integriceps Puton (Hemiptera: (Scutelleridae) می­باشند که نقش به­سزایی در کنترل آن دارند. از میان این پارازیتوییدها، زنبور Trissolcus grandis (Thomson) (Hymenoptera: Platygastridae) که پراکنش و فراوانی بیشتری در سطح کشور دارد را می­توان نام برد برای بررسی اثر دو عامل شدت نور و دوره­ی نوری بر پارامترهای زیستی و رشد جمعیت پایدار انتخاب شد. در این راستا ابتدا اثر سه شدت نور متفاوت (5331 ، 5/1412 و 706 لوکس) در دمای C°1±26، رطوبت نسبی10 ±50% و دوره­ی نوری 16 ساعت روشنایی و هشت ساعت تاریکی مورد مطالعه قرار گرفت. در تمامی پارامترهای رشد جمعیت پایدار به­جز نرخ خالص و ناخالص تولیدمثل، تفاوت معنی­داری مشاهده شد. زادآوری کل سرانه نیز اختلاف معنی­داری بین شدت نورهای مختلف نشان داد. به­علاوه، اثر چهار دوره­ی نوری (تاریکی مطلق، 10:14، 12:12 و14:10 ساعت تاریکی : روشنایی) در شرایط ثابت آزمایشگاهی مورد مطالعه قرار گرفت. در تمامی پارامترها اختلاف معنی­دار مشاهده شد و تفاوت بین تیمارهای 14:10 و 12:12 با تیمارهای تاریکی مطلق و 10:14 معنی­دار بود. نتایج این بررسی نشان داد که اثر شدت نور و دوره­ی نوری روی پارامترهای زیستی پارازیتویید تخم سن گندم، T. grandis معنی­دار، ولی در مجموع اندک می­باشد و این حشره می­تواند در روزهای بلند و کوتاه و حتی تاریکی مطلق، یا با نورهای کم و زیاد تا 5000 لوکس با تغییر اندک در پارامترهای زیستی فعالیت طبیعی خود را انجام دهد.