دسته‌بندی ایزدان و روزهای ماه در گاه‌شماری زرتشتی

نویسندگان

1 تهران؛ دانشگاه شهید بهشتی؛ بنیاد ایران شناسی

2 ایران. تهران، دانشگاه شهید بهشتی، استاد گروه تاریخ.

doi
10.22059/jihs.2019.280683.371478
چکیده

در گاه‌شماری زرتشتی، که گاه‌شماری‌ای به شیوۀ خورشیدی است، روزهای ماه به نام اهورامزدا و ایزدان نام‌زده شده است. یکی از جستارهایی که همواره در پیوند با سنجه‌های زمانی در گاه‌شماری ایران باستان مطرح است، همانا بودن یا نبودن زمان‌بندی روزها به کمتر از یک ماه سی روزه است؛ یعنی چیزی همانند سنجۀ هفته. در گروه‌بندی که برای نام ایزدان بر روی روزهای ماه در گاه‌شماری زرتشتی گفته شده، وجود روزها در دو دور‌ۀ هفت تایی و دو دورۀ هشت تایی است. از این رو، این گمان پیش می‌آید که این دسته‌بندی، پیوندی با سنجۀ هفته داشته باشد یا بر پایۀ آن شکل گرفته است. می‌دانیم شیوۀ زمان‌بندی روزها به هفته یا کمتر و یا بیشتر از آن، در میان تمدن‌های باستانی بوده است. اکنون این پرسش پیش می‌آید که این گروه‌بندیِ نام ایزدان، چه پیوندی با زمان‌بندی روزهای ماه دارد و اگر پیوندی میان آنها برقرار است، چه باوری سبب پدید آمدن چنین گروه‌بندی ایزدان شده است