ارائه مدل بودجه ریزی اثربخش: مطالعه موردی یک هلدینگ چندرشته ای در ایران

نویسندگان

1 دکتری حسابداری، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 دانشیار گروه حسابداری، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
چکیده

پژوهش حاضر به ارائه یک مدل بودجه‌ریزی اثربخش در یکی از هلدینگ‌های چندرشته‌ای در ایران می‌پردازد و به این سوال پاسخ می‌دهد که «به منظور بهبود اثربخشی بودجه‌ریزی در هلدینگ مزبور در راستای تحقق اهداف سازمانی، چه ابعاد و مؤلفه‌هایی را می‌توان ارائه نمود؟» به این منظور، از طریق مرور اسناد و مصاحبه‌های نیمه ساختاریافته با 19 نفر از مدیران عملیاتی، اعضای هیئت مدیره و مدیران عامل شرکت‌های زیرمجموعه هلدینگ مزبور، وضعیت فعلی و میزان اثربخشی بودجه-ریزی در این شرکت‌ها بررسی شده و انتظارات ایشان از یک نظام بودجه‌ریزی مطلوب مورد سوال قرار گرفت. انتخاب مصاحبه-شوندگان به روش قضاوتی و گلوله‌برفی بوده و به منظور تحلیل داده‌ها از تحلیل مضمون استفاده گردید. به منظور ارزیابی کیفیت داده‌ها و نتایج تحقیق و دستیابی به معیارهای قابلیت اعتماد ضمن استفاده از روش کنترل اعضا، به دریافت بازخورد از خبرگان نیز پرداخته شده است و علاوه بر آن تلاش شده تا توصیف غنی از فرایند اجرای تحقیق ارائه گردد. با اجرای فرایند تحلیل تم 875 کد اولیه استخراج گردید که با پالایش آنها و حذف موارد تکراری، تعداد این کدها به 219 مورد رسید. در ادامه با طبقه‌بندی کدها، 50 مضمون پایه و 21 مضمون سازمان‌دهنده استخراج گردید که در قالب 5 مضمون فراگیر شامل: «پیش‌نیازها و الزامات»، «عوامل اثربخشی تدوین بودجه»، «عوامل اثربخشی تصویب بودجه»، «عوامل اثربخشی ارزیابی انحرافات و اصلاح بودجه» و «عوامل اثربخشی ارزیابی عملکرد» طبقه‌بندی شدند.