ارزیابی دو گونه ی بومی Trichoderma harzianum و Trichoderma atroviride علیه قارچ Plenodomus lingam عامل ساق سیاه کلزا در شرایط گلخانه

نویسندگان

1 دانش‎آموخته ی دکتری گروه گیاهپزشکی، دانشکده‏ ی تولید گیاهی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان.

2 موسسه‌ی آموزش عالی غیر انتفاعی بهاران گرگان.

3 گروه تولیدات گیاهی، دانشکده‏ی کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه گنبدکاووس

4 گروه گیاهپزشکی، دانشکده‏ ی تولید گیاهی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان.

doi
چکیده

چکیده در این تحقیق تاثیر قارچ­های Trichoderma harzianum و T. atrovirideعلیه P. lingamدر شرایط آزمایشگاه و گلخانه بررسی شد. سنجش آزمایشگاهی به صورت آزمون‌های کشت متقابل و تولید ترکیبات فرار انجام گردید. برای سنجش گلخانه‎ای‌ نیز از دو روش تیمار بذر با آنتاگونیست و مایه‎زنی اندام هوایی گیاهچه‎های کلزا با سوسپانسون اسپوری عوامل آنتاگونیست استفاده شد. آزمایش در قالب دو طرح‎ کاملا تصادفی جداگانه با چهار تکرار انجام شد. درصد مرگ‎و‎میر گیاهچه‎ها و شدت آلودگی حاصل تعیین گردید. نتایج نشان داد که هر دو گونه قارچ، توان آنتاگونیستی بالایی در برابر بیمارگر دارا بودند. در آزمون کشت متقابل، جدایه‎ها اثر آنتاگونیستی بالایی بر رشد میسلیوم P. lingam نشان دادند. دو جدایه‎ی T. harzianum و    T. atrovirideرشد قارچ را به ترتیب 6/58 و 4/71 درصد مهار کردند. درصد بازدارندگی از رشد دو جدایه، در آزمون ترکیبات فرار 120 و 240 ساعت پس از کشت، به ترتیب 21-15 و 39-31 درصد تعیین شد. در آزمون گلخانه‎ای هر دو گونه به طور معنی‎داری (01/0P<) شدت بیماری را نسبت به شاهد کاهش دادند. نتایج آزمایش‎های گلخانه‎ای نشان داد که در روش تیمار بذر، جدایه‏های آنتاگونیست به ترتیب 5/42 و 47 درصد بیماری را کاهش دادند. در تیمار اندام‏های هوایی با جدایه‎های T. harzianum و T. atroviride، شدت بیماری به ترتیب 13/63 و 79/78 درصد کاهش یافت. بنابراین هر دو گونه پتانسیل قابل توجهی برای مهار زیستی بیماری ساق سیاه کلزا دارند ولی در مجموع گونه T. atrovirideموثرتر از گونه دیگر بر علیه این بیمارگر عمل کرد.