تاثیر تضاد منافع بر رفتار تصمیمگیری حسابرسان مستقل با ترکیب مدل شناخت اجتماعی و مدل تصمیم گیری برونداد
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری حسابداری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اصفهان (خوراسگان)، اصفهان، ایران
2 استادیار گروه حسابداری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اصفهان (خوراسگان)، اصفهان، ایران
3 دانشیار گروه حسابداری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد کرج، کرج، ایران
doi
چکیده
هدف این مقاله بررسی تاثیر تضاد منافع بر فرآیندهای شناختی حسابرسان و نیز احتمال رفتار تصمیمگیری انحرافی آنها بوده است. علاوه بر این رابطه فرآیندهای شناختی حسابرسان بر رفتار تصمیمگیری انحرافی آنها در صورت وجود تضاد منافع مورد بررسی قرار گرفته است. جهت بررسی فرایندهای ذهنی موثر بر رفتار تصمیمگیری انحرافی حسابرسان در مواجهه با شرایط تضاد منافع، نظریه شناخت اجتماعی و مدل تصمیمگیری برونداد با هم ادغام شدهاند و جهت آزمودن فرضیههای مورد نظر از پرسشنامهای استفاده شده که شامل طیف وسیعی از رایج ترین طبقات تضاد منافع است. در طراحی پرسشنامه، از چهار سناریوی تضاد منافع استفاده شده است. جامعه آماری این پژوهش شامل حسابرسان در ردههای سرپرست، سرپرست ارشد، مدیر و شریک حسابرسی و نمونه آماری شامل 402 نفر از این افراد است. یافتههای پژوهش نشان میدهد که تضاد منافع با رفتار تصمیمگیری انحرافی رابطه معناداری دارد. همچنین تضاد منافع با فرایندهای شناختی دارای رابطه معنی داری است. علاوه بر این بین فرایندهای شناختی و رفتار تصمیمگیری انحرافی در شرایط وجود تضاد منافع نیز رابطه معنی داری وجود دارد. با توجه به رابطه معنادار فرایندهای شناختی و نیز تضاد منافع با رفتار تصمیمگیری انحرافی، به نظر میرسد باید به توسعه مداخلات رفتاری برای تقویت استقلال واقعی حسابرسان پرداخت که این مداخلات رفتاری هم باید از فرایندهای شناختی آگاهانه (عمدی) و هم از فرایندهای شناختی ناخودآگاه (غیر عمدی) شکل گیرد.
