ارزیابی سازگاری معماری بناهای سنتی با اقلیم در شهر آباده

نویسندگان

1 گروه جغرافیا، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 گروه جغرافیا، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

3 کارشناسی ارشد آب و هواشناسی کاربردی، دانشگاه پیام نور

doi
چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر عناصر اقلیمی در معماری مساکن سنتی آباده و تعیین مرزهای آسایش حرارتی در آن‌ها با بهره‌گیری از روش‌های تجربی گیونی و اوانز انجام گردید. با استفاده از روش کوکران، تعداد 120 بنای سنتی به عنوان نمونه برگزیده و سازگاری آنها با شرایط آسایش زیست‌اقلیم منطقه با توجه به جهت قرارگیری، شکل و فرم بنا، مصالح کاربردی، وجود عناصر معماری و طراحی متناسب با جریان هوا و تابش بررسی شد. یافته‌ها نشان می‌دهد که به دلیل استیلای سرما در ماه‌های آبان تا اردیبهشت، اقلیم شهر آباده خارج از منطقه‌ی آسایش قرار دارد و نیاز حرارتی و استفاده از وسایل مکانیکی گرما‌زا برای این بازه‌ی زمانی احساس می-شود. هوا در ماه‌های تیر و مرداد در روز گرم است و به سبب عدم شرایط آسایش باید از سیستم‌های مکانیکی خنک‌کننده استفاده شود. بررسی مساکن سنتی آباده آشکار ساخت که این بناها دارای هویت خاص متناسب با ویژگی‌های اقلیمی منطقه می‌باشند. این هویت ناشی از الگوهای معمارانه‌ای هم‌چون وجود پلان متراکم، دیوارهایی از جنس خشت و گل با ضخامت زیاد و ظرفیت حرارتی بالا، حیاط مرکزی، وجود دالان و دو نوع سقف مسطح و طاقی برای فضاهای مختلف، ارتفاع از کف 1- ، تعداد کم پنجره‌ها در دیوارهای رو به بادهای غالب زمستانی و طراحی بازشوها به سمت باد غالب فصل تابستان است که شرایط آسایش را در تمامی اوقات سال فراهم می‌آورد؛ به گونه‌ای که می‌توان از تجارب ساخت آنها در بناهای جدید بهره جست.