مقایسۀ تأثیر تمرینات بازتوانی در استخر و خشکی بر نیمرخ لیپیدی و شاخص‌های قلبی-عروقی در زنان سالمند بی‌تحرک دارای اضافه ‌وزن

نویسندگان

1 کارشناس ارشد فیزیولوژی ورزشی، گروه تربیت ‌بدنی، واحد محلات، دانشگاه آزاد اسلامی، محلات، ایران

2 استادیار فیزیولوژی ورزشی، گروه تربیت ‌بدنی، واحد پردیس، دانشگاه آزاد اسلامی، پردیس، ایران

3 استاد فیزیولوژی ورزشی، گروه تربیت ‌بدنی، واحد محلات، دانشگاه آزاد اسلامی، محلات، ایران

doi
چکیده

  کاهش عملکرد در اجرای تمریناتی ورزشی که به تحمل وزن نیاز ‌دارند، در سالمندان مشاهده می‌شود. همچنین تأمین سلامت بانوان بنابر نقش‌های اجتماعی آنها بسیار مهم است. با این ‌حال تجویز فعالیت بدنی در زنان سالمندان نیازمند ملاحظات ویژه‌ای است. یکی از بهترین راهکارها استفاده از تمرینات در آب است. هدف از پژوهش حاضر مقایسۀ دو نوع تمرینات بازتوانی در استخر و خشکی بر برخی شاخص‌های قلبی-عروقی و نیمرخ لیپیدی در زنان سالمند کم‌تحرک بود. 36 زن سالمند به‌صورت تصادفی و مساوی به 3 گروه تمرین در آب، تمرین در خشکی و کنترل تقسیم شدند. 12 هفته تمرینات در آب و خشکی (حرکت روی نوار گردان) (3 جلسه، هر جلسه 60 دقیقه) در دامنۀ شدت 80-70 درصد حداکثر ضربان قلب اوج اجرا شد. پیش و پس از اجرای مداخلات توان هوازی، شاخص‌های آنتروپومتریکی، قلبی-عروقی (فشار خون و ضربان قلب) و نیمرخ لیپیدی ارزیابی شد. به‌منظور تحلیل داده‌ها از آزمون t مستقل و تحلیل واریانس یکراهه استفاده شد. برای تمام متغیر‌های اندازه‌گیری‌شده در گروه‌های تمرین در آب و خشکی مقادیر پس‌آزمون نسبت به پیش‌آزمون بهبود معناداری را نشان داد (05/0P≤). تغییرات تمامی متغیر‌های اندازه‌گیری‌شده بین گروه‌ها در مقایسه با گروه کنترل مطالعه به‌طور معناداری متفاوت بود (001/0P=). با این ‌حال تفاوتی بین گروه‌های تمرین در آب و خشکی مشاهده نشد. اثربخشی یکسان هر دو نوع تمرین نشان داد که تمرین در آب می‌تواند جایگزین تمرینات در خشکی شود. این موضوع به‌دلیل رعایت تحمل وزن به‌ویژه در زنان سالمند اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.