فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پیشینه و اهداف:  رویکرد آموزش تلفیقی علوم، فناوری، مهندسی، هنر و ریاضیات (STEAM) به‌ عنوان یکی از رویکردهای نوین آموزشی، با هدف تقویت یادگیری میان‌رشته‌ای، خلاقیت و حل مسأله در دانش‌آموزان، توسعه یافته است. اجرای موفق این رویکرد مستلزم به‌کارگیری راهبردهای مؤثر یاددهی-یادگیری است که بتوانند تعامل، کاوشگری و تجربه‌محور بودن را در فرایند آموزش تقویت کنند. با توجه به گسترش توجه به آموزش استیم در نظام‌های آموزشی، شناسایی راهبردهای کارآمد می‌تواند به طراحی بهتر برنامه‌های درسی و ارتقای کیفیت یادگیری کمک کند. هدف پژوهش حاضر، شناسایی و تبیین راهبردهای یاددهی-یادگیری در آموزش تلفیقی استیم بود.روش‌ها‌: این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر رویکرد، کیفی بود و با روش سنتزپژوهی مفهومی انجام شد. جامعة پژوهش شامل پژوهش­های مرتبط با آموزش استیم در بازة زمانی 2014 تا 2024 برای منابع خارجی و 1398 تا 1403 برای منابع داخلی بود. منابع از طریق جست‌وجوی نظام‌مند، گردآوری و پس از غربالگری چندمرحله‌ای انتخاب شد. کیفیت منابع منتخب با استفاده از چک‌لیست CASP ارزیابی شد و در نهایت 35 منبع واجد شرایط وارد تحلیل گردید. سپس داده‌ها با روش کدگذاری اشتراوس و کوربین در سه مرحلة باز، محوری و انتخابی تحلیل شد.یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد که راهبردهای یاددهی-یادگیری استیم در سه مؤلفة اصلی طبقه‌بندی می‌شوند: «راهبردهای تعاملی-اجتماعی»، «راهبردهای علمی-آموزشی» و «راهبردهای فناورانه». راهبردهای تعاملی-اجتماعی شامل «فعالیت‌های همیاری و مشارکتی» و «فعالیت‌های کاوشگری»، راهبردهای علمی-آموزشی شامل «نقش‌آفرینی و شبیه‌سازی» و «آموزش چندحسی و تجربه‌محور» و راهبردهای فناورانه نیز شامل «فعالیت‌های ساختنی و مهندسی» و «آموزش مبتنی بر بازی‌وارسازی» بودند.نتیجه‌گیری:  نتایج نشان می‌دهد که تحقق این راهبردها وابسته به توانمندی معلمان در طراحی و اجرای فعالیت‌های مبتنی بر استیم است. چارچوب به‌دست‌آمده می‌تواند به‌ویژه در دورة ابتدایی، مبنایی عملی برای معلمان و برنامه‌ریزان درسی در توسعة آموزش تلفیقی استیم باشد.