تأثیر برخی از قارچکشها روی عامل بیماری پوسیدگی اسکلروتینیایی ساقهی کلزا (Sclerotinia sclerotiorum) در استان مازندران
نویسندگان
1 دانشیار گروه گیاهپزشکی دانشکده کشاورزی دانشگاه زابل، زابل، ایران
2 دانشیار گروه زیست شناسی، مجتمع علوم، دانشگاه یزد، یزد، ایران.
3 دانشجوی دکتری تخصصی گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران.
4 دانشیار پژوهش، بخش تحقیقات گیاهپزشکی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان، گرگان، ایران.
5 دانشیار گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران.
doi
چکیده
چکیده پوسیدگی ساقه، ناشی از قارچ sclerotiorumSclerotinia، یکی از بیماریهای مهم کلزا میباشد و قارچکشها جهت کنترل آن، به کار گرفته میشوند. در ایران اغلب از کاربندازیم و تبوکونازول جهت مبارزهی شیمیایی با این بیماری استفاده میشود. بهمنظور معرفی سایر قارچکشهای موثر بر بیماری، اثر هفت قارچکش روی بیمارگر، در شرایط آزمایشگاهی بررسی شده و شش قارچکش برتر در مزرعه بهکار گرفته شد. در شرایط آزمایشگاهی، غلظتهای مختلف قارچکشهای مورد استفاده بهجز کلروتالونیل (داکونیل)، با داشتن اختلاف معنیدار (P<0.01) نسبت به شاهد (بدون قارچکش)، سبب بازداری از رشد شعاعی بیمارگر روی محیط کشت سیبزمینی دکستروز آگار گردیدند. غلظت موثر ۵۰درصد (EC50) و حداقل غلظت بازدارندگی1 (MIC) سایر قارچکشهای بکار گرفته شده شامل ایپرودیون+ کاربندازیم (رورالتیاس)، پروپیکونازول (تیلت)، تیوفانات متیل (توپسینام)، تریفلوکسیاستروبین+ تبوکونازول (ناتیوو)، تبوکونازول (فولیکور) و اسپیروکسامین+ تبوکونازول+ تریادیمنول (فالکن) محاسبه شد که مقادیر EC50 این قارچکشها بهترتیب برابر 10/0، 11/0، 12/0، 22/0، 36/0 و 60/0 PPM و مقادیر MIC نیز بهترتیب برابر ۱، 5، 1، 10، 10 و 10 PPM بودند. در شرایط مزرعه، همه قارچکشها با داشتن اختلاف معنیدار (P<0.01) نسبت به شاهد، سبب کاهش میزان آلودگی به بیماری و افزایش عملکرد محصول حدود 300 الی 700 کیلوگرم در هکتار شدند. ناتیوو موثرترین قارچکش بوده و بقیه قارچکشها در رتبههای بعدی قرار گرفتند. در تیمار ناتیوو، دورهی حفاظت از گیاه نیز طولانیتر بوده و بروز علایم بیماری بعد از سمپاشی، دیرتر از سایر تیمارها مشاهده شد. بنابراین قارچکشهای فوقالذکر میتوانند در تناوب با قارچکشهای رایج مورد استفاده قرار گیرند.