راهبردهای استفاده از شبکه اجتماعی بومی برای تبلیغ دین

نویسندگان

1 استادیار ارتباطات دانشکده فرهنگ و ارتباطات دانشگاه سوره.

doi
10.22034/rcc.2023.2012581.1073
چکیده

این پژوهش با هدف شناسایی نقاط قوت و ضعف، فرصت و تهدید شبکه اجتماعی بومی در تبلیغ دین و ارائه راهبردهای مناسب برای استفاده از شبکه‌های اجتماعی بومی برای تبلیغ دین است. روش این پژوهش «تجزیه‌وتحلیل راهبردی» (سوات یا SWOT)، تکنیک گردآوری اطلاعات در گام نخست مصاحبه عمیق نیمه‌ساختمند و در گام دوم کارت سفید متوازن به شیوه پرسشنامه و پردازش داده‌ها با کمک ماتریس‌های ارزیابی عوامل داخلی و خارجی و ماتریس‌های SWOT، SPACE و QSPM انجام شده است. جامعه آماری این پژوهش مدیران، کارشناسان خبره و صاحب‌نظران دانشگاهی در حوزه شبکه اجتماعی و تبلیغات دینی هستند که از بین آنها برای مصاحبه 12 نفر و برای تکمیل پرسشنامه 35 نفر به روش غیراحتمالی گلوله برفی انتخاب شدند. قابلیت اعتماد و اطمینان نحوه کدگذاری و پردازش مصاحبه از طریق تکنیک لینکولن و گوبا (1994) بررسی شد. پایایی داده‌های پرسشنامه نیز از طریق ضریب آلفای کرونباخ با ارزش 81/0 مورد تأیید قرار گرفت. یافته‌ها نشان می‌دهد که مهم‌ترین نقاط قوت شبکه اجتماعی بومی برای تبلیغ دین احراز هویت بر اساس کد ملی و واقعی بودن هویت کاربر، فراهم کردن زمینه برای انتشار محتوای دینی توسط مبلغان دینی و مهم‌ترین نقاط ضعف عدم شناخت کاربران ایرانی از شبکه‌های بومی مبلغ دین (مانند تبیان) و پشتیبانی ضعیف آنهاست. مهم‌ترین فرصت وجود طلاب و هنرمندان متعهد در شبکه‌ها جهت تولید محتوای دینی و مهم‌ترین تهدید گرایش مردم به شبکه‌های خارجی و ایجاد محدودیت‌ در دانلود این شبکه‌ها در فروشگاه‌های مجازی اپلیکیشن‌های خارج از ایران است. مهم‌ترین راهبرد طراحی، تولید و راه‌اندازی شبکه اجتماعی بومی توسط دولت در راستای تولید محتوای فرهنگی، دینی و اجتماعی مناسب از سوی کاربران و برنامه‌ریزی نهادهای دولتی و غیردولتی دینی در جهت تولید و انتشار محتوای دینی در این شبکه‌هاست.