فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

چکیده تولید انبوه عوامل کنترل زیستی از جمله ارکان اصلی برنامه­­های کنترل زیستی به شمار می آید. مهم­ترین مانع بر سر راه اجرای موفقیت­آمیز برنامه­های رهاسازی اشباعی، پرهزینه بودن پرورش انبوه این حشرات و به خصوص رهاسازی آن­ها در زمان مناسب است. در سال­های اخیر، ذخیره­سازی عوامل کنترل زیستی در دماهای پایین به عنوان یک روش ارزشمند جهت افزایش ماندگاری دشمنان طبیعی و فراهم ساختن ذخیره کافی و پایدار از آن­ها برای استفاده در  برنامه­های کنترل زیستی شناخته شده است. در این پژوهش اثر مدت زمان­های مختلف نگهداری (1، 4، 7، 15 و 30 روز) تخم بید آرد، Anagasta kuehniella (Zeller) در دمای 4 درجه سلسیوس روی ویژگی­های زیستی و جمعیتی زنبور Trichogramma brassicae Bezdenko مورد بررسی قرار گرفت. یک تیمار هم به عنوان شاهد در نظر گرفته شد که در آن تخم­های سرما ندیده بید آرد در اختیار زنبور قرار گرفت. بر اساس نتایج مقایسات میانگین دانکن، دوره نشو و نمای مراحل نابالغ، طول عمر، زادآوری، درصد پارازیتیسم، درصد خروج و دوره تخم­ریزی زنبور بین تیمارها اختلاف معنی­داری در سطح 1% داشت. بیشترین طول عمر زنبور ماده در شاهد با میانگین 66/0 ± 56/9 روز و کمترین در تیمار 30 روزه با میانگین 71/0 ± 12/5 روز به­دست آمد. هم­چنین مشخص شد که تمامی فراسنجه­های رشد جمعیت پایدار زنبور T. brassicae به غیر از مدت زمان یک نسل، بین شاهد و تیمارهای سرمایی اختلاف معنی­داری وجود دارد. کم­ترین نرخ خالص تولید مثل (71/0 ± 22/13 ماده/ماده/روز) و نرخ ذاتی افزایش جمعیت (80/3 ± 2178/0 ماده/ماده/روز) در تیمار 30 روزه به­دست آمد. بدین ترتیب افزایش مدت زمان نگهداری تخم­های بید آرد در دمای پایین، فراسنجه­های زیستی زنبور و هم­چنین ویژگی­های جمعیتی آن را کاهش می­دهد.