اثر مهارکنندگی عصاره‌ی پروتئینی بذرهای چند گیاه تیره‌ی باقلا Fabaceae بر فعالیت آنزیم آلفا- آمیلاز حشرات کامل و لاروهای سوسک برگ‌خوار سیب‌زمینی Leptinotarsa decemlineata (Say)

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد حشره شناسی، گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تبریز.

2 استادیار گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تبریز.

3 استادیار گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان.

doi
چکیده

چکیده سوسک برگ‌خوار سیب‌زمینی Leptinotarsa decelineata (Say)، آفت کلیدی سیب‌زمینی در سراسر جهان می‌باشد. با توجه به اثرات نامطلوب کاربرد آفت‌کش‌های شیمیایی، استفاده از مهارکننده­های پروتئینی آنزیم‌های گوارشی به عنوان روش‌های جایگزین، برای کنترل آفات اجتناب­ناپذیر است. در مطالعه‌ی حاضر تاثیر عصاره‌ی پروتئینی بذر چند گیاه تیره‌ی باقلا Fabaceae بر فعالیت آنزیم آلفا- آمیلاز لاروهای سن آخر و حشرات کامل این آفت بررسی شد. فعالیت آنزیم به تنهایی و در حضور مهارکننده اندازه‌گیری شد. از بین  بذرهای 17 گیاه مورد بررسی (8 رقم لوبیا، دو رقم نخود، عدس، ماشک، باقلا، تمر هندی، بادام زمینی، اسپرس و یونجه)، پنج بذر شامل چهار نوع بذر لوبیا، Phaseolus vulgaris L. (لوبیا چیتی، لوبیا سبز، لوبیا قرمز و لوبیا سفید) و تمر هندی، اثرات مهارکنندگی زیادی را نسبت به بقیه نشان دادند. همچنین، در این بررسی اثر مهارکنندگی سه فراکسیون 20-0، 40-20 و 60-40 درصد که با کمک ترسیب در نمک آمونیوم سولفات تهیه شده بودند، نیز در سه غلظت مختلف، 3/0، 7/0 و 1 میلی‌گرم پروتئین بر میلی لیتر مطالعه شد. در مجموع و در هر پنج نوع بذر مورد بررسی، فراکسیون‌های 40-20 و 60-40 اثرات مهارکنندگی بیشتری را در مقایسه با فراکسیون اول نشان دادند (تقریبا70 الی 90 درصد مهارکنندگی). اثر مهارکنندگی در تمام موارد وابسته به غلظت بود و با افزایش غلظت مهارکننده، میزان فعالیت آنزیم به‌طور چشمگیر کاهش یافت. در مجموع عصاره‌ی پروتئینی تام و فراکسیون‌های انواع لوبیای بررسی شده در این تحقیق، اثر مهارکنندگی قابل توجهی بر فعالیت آلفا-آمیلاز مراحل زیستی لارو سن آخر و حشرات کامل سوسک برگخوار سیب‌زمینی نشان دادند.