بررسی مناطق حساس و بحرانی آتشسوزی با تأکید بر خشکسالی با استفاده ازAHP ، PDSI و GIS (مطالعه موردی: جنگل سراوان استان گیلان)
نویسندگان
1 استادیار پژوهش، گروه جنگلداری دانشکده منابعطبیعی دانشگاه کردستان
2 مربی پژوهش، مؤسسه تحقیقات منابعطبیعی استان گیلان
3 دانشآموخته کارشناسیارشد دانشکده منابعطبیعی دانشگاه گیلان
4 استادیار پژوهش، گروه جنگلشناسی دانشکده منابعطبیعی دانشگاه گیلان
doi
10.22092/ijfrpr.2012.11141چکیده
در دهههای گذشته آتشسوزیهایی که منشأ آن عوامل انسانی بودهاست تهدیدی بزرگ برای جنگلها محسوب میگردد. هدف از انجام این پژوهش تجزیه و تحلیل توزیع مکانی آتشسوزیهای جنگل سراوان و شناسایی مناطق مستعد به آتشسوزی میباشد. بر طبق آمار آتشسوزیهای اعلام شده، مناطق عمده آتشسوزی که دارای بیشترین وسعت و تکرار بودند شناسایی شدند. برداشت زمینی این مناطق با GPSانجام شد، سپس به محیط نرمافزارArcview انتقال و به پلیگون تبدیلشدند. ارزشدهی درون و برون لایهای انجام شد، تلفیق نقشهها جهت تهیه نقشه پیشبینی نقاط حساس صورتگرفت، سپس تأثیر خشکسالی بر آتشسوزی به وسیله شاخصPDSI بررسی شد. لایه پوشش گیاهی با ضریب تأثیر 426/0 بیشترین وزن را در نقشه پیشبینی نقاط حساس به آتشسوزی داشته و بعد لایههای عامل انسانی با ضریب 114/0، فاصله از جاده با ضریب 091/0، دما با ضریب 077/0، شیب با ضریب 074/0، فاصله از آبراهه با ضریب 063/0، باران با ضریب 053/0، جهت با ضریب 052/0، و ارتفاع با ضریب 05/0 در اولویتهای بعدی قرارگرفتند. با توجه به نتایج بدست آمده مشخص شد که رایجترین نوع آتشسوزی در منطقه مورد مطالعه آتشسوزیهای کموسعت و سطحی هستند که در کل بستر جنگل گسترش یافته و گرمای شدید هوا در مردادماه و کمشدن رطوبت در عرصههای طبیعی بدلیل عدم بارندگی موجب شده که عرصههای جنگلی به کانونهای پرخطری تبدیل شوند که کمترین سهلانگاری در آنها منجر به خسارتهای سنگین میشود. همچنین مهار آتشسوزیهای اتفاق افتاده در جنگلهای گیلان بستگی به قطعشدن وزش باد دارد. برای ارزیابی مدل بدستآمده توسط فرایند تحلیل سلسلهمراتبی، نقشه پراکنش آتشسوزی و نقشه پهنهبندی با هم تلفیق شدند، و اعتبارسنجی مدل انجام شد؛ نتایج بدست آمده نشاندهندهی دقت خوب و 77 درصدی این روش بود.