فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمینه و هدف: با ظهور هوش مصنوعی و گسترش ابزارهای دیجیتال، نظام‌های آموزشی در سراسر جهان با تحولی بنیادین روبه‌رو شده‌اند. این مطالعه با هدف بررسی نقش هوش مصنوعی در تحقق سه هدف اصلی آموزشی انجام شده است: شخصی‌سازی تجربۀ یادگیری بر اساس ویژگی‌های فردی فراگیران، ارتقای کیفیت و کارایی فرایند آموزش و یادگیری، و پرورش مهارت‌های ضروری قرن بیست‌ویکم نظیر تفکر انتقادی، خلاقیت، ارتباط و همکاری. همچنین، مطالعۀ حاضر تلاش دارد زیرساخت‌ها و الزامات سیاستی مورد نیاز برای اجرای موفق و اخلاق‌محور هوش مصنوعی در محیط‌های آموزشی را شناسایی کند.داده­ ها و روش­ها: این پژوهش با بهره‌گیری از روش مرور نظام‌مند ادبیات انجام شده است. منابع علمی فارسی و انگلیسی منتشرشده بین سال‌های ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۳ بررسی شده‌اند. با استفاده از کلیدواژه‌هایی مانند «هوش مصنوعی»، «آموزش»، «یادگیری شخصی‌سازی‌شده» و «مهارت‌های قرن بیست‌ویکم»، جست‌وجو در پایگاه‌های معتبری همچون اسکپوس، وب آو ساینس، اریک و گوگل اسکالر صورت گرفت. پس از غربال‌گری مطالعات بر اساس معیارهای ازپیش‌تعیین‌شده، مقالات منتخب با روش تحلیل محتوای کیفی بررسی شدند تا مضامین و شکاف‌های پژوهشی شناسایی شوند.یافته­ ها: یافته‌ها نشان دادند که هوش مصنوعی با به‌کارگیری الگوریتم‌های تطبیقی، سامانه‌های آموزش هوشمند، ربات‌های گفت‌وگو و تحلیل‌های یادگیری، تجربۀ یادگیری را برای هر فرد تنظیم می‌کند. همچنین، ابزارهای خودکار ارزیابی، تحلیل پیش‌بینی، دستیاران مجازی و بازخورد لحظه‌ای، آموزش را از حالت سنتی به یادگیری فعال تبدیل کرده‌اند. افزون بر این، هوش مصنوعی بستری برای تمرین مهارت‌هایی مانند حل مسئله و ارتباط مؤثر فراهم می‌سازد. با این حال، چالش‌هایی چون نگرانی‌های اخلاقی، شکاف دیجیتال، و فقدان آموزش معلمان وجود دارد.نتیجه گیری: هوش مصنوعی می‌تواند آموزش را متحول سازد؛ اما این تحول نیازمند زیرساخت فنی قوی، رهنمودهای اخلاقی روشن، دسترسی برابر و توانمندسازی معلمان است.