طراحی مدل ارتقای سرمایه روان‌شناختی زنان سرپرست خانوار تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی (ره)

نویسندگان

1 دکتری اقتصاد، دانشگاه پونا استادیار گروه اقتصاد دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه پیام نور ساری

doi
10.22034/edj.2025.2053543.1036
چکیده

زنان سرپرست خانوار در مقایسه با زنان عادی از سطح زندگی روحی و روانی پایین‌تری برخوردار می‌باشند. طبق پژوهش‌های انجام‌گرفته، در مقابل این فشارهای روانی و تنش‌های متعدد پیش رو در زندگی این زنان، برخورداری از سطوح بالای سرمایه‌های روان‌شناختی می‌تواند زمینه بهبود سلامت روان و کیفیت زندگی آنان را فراهم آورد. بنابراین، پژوهش حاضر به‌منظور طراحی مدل ارتقای سرمایه روان‌شناختی زنان سرپرست خانوار تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی (ره) انجام گرفت. روش پژوهش حاضر آمیخته بود. در بخش کیفی، روش پژوهش از نوع پدیدارشناسی بود. مشارکت­کنندگان پژوهش، همة مددجویان زن سرپرست خانوار تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی (ره) شهرستان بیرجند بودند و از این میان به شیوه نمونه­گیری در دسترس، با 21 نفر از زنان سرپرست خانوار مصاحبه عمیق نیمه ساختاریافته به عمل آمد و این فرآیند تا اشباع مضمون داده­ها ادامه یافت. در بخش کمی، از میان این تعداد (552 نفر در منطقه 1 و 875 نفر در منطقه 2) به روش نمونه‌گیری در دسترس، 157 نفر پرسشنامه محقق ساخته مبتنی بر داده‌های کیفی را تکمیل نمودند. برای تجزیه ‌وتحلیل داده‌های کیفی از راهبرد هفت مرحله‌ای کُلایزی (2002) استفاده شد. همچنین برای اعتباریابی داده‌های پژوهش از ملاک‌های چهارگانه گوبا و لینکلن استفاده شد. برای تحلیل داده‌های کمی از تکنیک مدل معادلات ساختاری در نرم‌افزارهای SPSS و PLS استفاده شد. نتایج پژوهش حاکی از آن بود که مؤلفه‌های خودکارآمدی 24/0، خوش‌بینی 23/0؛ تاب‌آوری 31/0 و امیدواری 22/0 از واریانس سرمایه روان‌شناختی زنان سرپرست خانوار را تبیین می‌کنند (01/0>P). نتایج این پژوهش اهمیت توجه به سرمایه روان‌شناختی به عنوان پیش‌بینی کننده قوی سلامت روان زنان سرپرست خانوار تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی (ره) را برجسته می‌کند.