مدل سنجش میزان تمایل خط‏ مشی‏ گذاران به دولت باز در ایران

نویسندگان

1 دانش‏ آموخته دکتری، مدیریت دولتی- سیاستگذاری عمومی، موسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه ‏ریزی

2 گروه مدیریت صنعتی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، ایران، تهران

3 گروه مدیریت دولتی، مؤسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه‏ریزی، ایران، تهران

4 گروه مدیریت صنعتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه شهید بهشتی، ایران، تهران

doi
10.48308/jpap.2020.96726
چکیده

هدف: دولت باز به ­عنوان یک خط‌‏مشی در جهت تقویت شفافیت، مشارکت و همکاری، در سرتاسر جهان در حال گسترش است. ازآنجاکه برای حرکت به ­سوی خط‌‏مشی‌‏گذاری و تدوین خط‏‌مشی‏‌های دولت باز، میزان تمایل خط‏‌مشی‏‌گذاران به دولت باز تعیین‏‌کننده است، هدف از این پژوهش ارائه مدلی برای سنجش میزان تمایل خط‌مشی‏‌گذاران به دولت باز و بررسی تفاوت سطح تمایل به دولت باز در گروه‏‌های مختلف خط‌‏مشی‌‏گذاران است.طراحی/ روش‌شناسی/ رویکرد: در این پژوهش از طرح پژوهش آمیخته اکتشافی استفاده شده است که در مرحله کیفی، روش فراترکیب و در مرحله کمّی، انجام پیمایش و تحلیل داده‏‌های پرسشنامه 116 نفر از خط‏‌مشی‌‏گذاران به‌­کار گرفته شده است.یافته‌های پژوهش: «تمایل به دولت باز» سازه‌‏ای چندبُعدی است و عبارت­‌است از: میل و رغبت خط‏‌مشی‌‏گذار نسبت به شفافیت، مشارکت شهروندان، همکاری، پاسخگویی دولت و پشتیبانی از نوآوری و کمک به توسعه کسب­وکار. به­‌علاوه نتایج حاکی از آن است که سطح تمایل خط‏‌مشی‌‏گذاران به دولت باز در ایران بالا است و میزان تمایل به دولت باز در میان گروه‏‌های سنی مختلف، گروه‏‌های دارای جایگاه فعلی مختلف و گروه‏‌های مختلف از نظر نحوه آشنایی با دولت باز متفاوت است.محدودیت‌ها و پیامدها: عدم‌­امکان تعمیم‌‏پذیری نتایج پژوهش به همه جوامع و محدودیت ذاتی پرسشنامه از جمله محدودیت‌‏های پژوهش فعلی است.پیامدهای عملی: نیاز به برخورداری از یک نظام حاکمیتی کارآمد، شفاف، پاسخگو و مبتنی بر مشارکت مردم انکارناپذیر است. با توجه به چالش‏‌های موجود در موضوع­‌های نام‏برده در کشور، این پژوهش به طراحی مدل مطلوب دولت باز برای ایران و تحقق ارزش‌‏های یادشده کمک خواهد کرد.ابتکار یا ارزش مقاله: دولت باز و داده باز، مفاهیم نو و جدیدی هستند و پژوهش‏‌های انجام‌­شده در این زمینه در کشور بسیار اندک است؛ از­این­‌رو این پژوهش می‏‌تواند آغازگر باب جدیدی در تولید علم در کشور در این حوزه باشد و این شکاف مطالعاتی را از طریق ارائه مدل یادشده به‌­عنوان نخستین مدل در این زمینه پر می‏‌کند.