تحلیل کتاب مطالعات اجتماعی پایه ششم ابتدایی در سال تحصیلی 1403-1402 از منظر مؤلفه‌های جهانی‌شدن

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد مدیریت آموزشی، گروه علوم تربیتی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شیراز، شیراز، ایران.

2 استادیار ،گروه آموزش علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 14665-889 تهران، ایران

3 دانشجوی دکتری فلسفه‌ی تعلیم و تربیت، گروه علوم تربیتی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

4 استادیار گروه روانشناسی، دانشگاه فرهنگیان، فارس، ایران

5 کارشناسی ارشد برنامه‌ریزی درسی دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22034/ise.2024.17274.1125
چکیده

پژوهش حاضر با هدف تحلیل کتاب‌ مطالعات اجتماعی پایۀ ششم ابتدایی براساس مؤلفه‌های پدیدۀ جهانی‌شدن انجام گرفت. روش مورداستفاده در پژوهش حاضر، تحلیل محتوا با روش ویلیام رومی  بود؛ به‌این‌صورت‌که در مورد متن، هر پاراگراف به عنوان یک واحد تحلیل در نظر گرفته شد و در مورد پرسش‌ها و تصاویر نیز واحد تحلیل صرفاً یک سؤال یا یک تصویر بود. جامعۀ آماری کتاب مطالعات ششم ابتدایی در سال 1403-1402 بود و حجم نمونه و جامعۀ آماری یکسان بود. یافته‌ها نشان‌داد که در متن کتاب تحلیل‌شده بیشترین توجه به مؤلفۀ آموزش شهروندی (28 مورد) و کمترین میزان توجه به مؤلفۀ آموزش محیط‌زیست (5 مورد) است و در زمینۀ پرداختن به مؤلفه‌های جهانی‌شدن نیمه‌فعال (64/0) است. در بخش تصاویر، بیشترین توجه به مؤلفۀ آموزش شهروندی (17 مورد) و کمترین میزان توجه به مؤلفۀ آموزش محیط‌زیست (4 مورد) است و در زمینۀ پرداختن به مؤلفه‌های جهانی‌شدن نیمه‌فعال (75/0) است. در پرسش‌های کتاب تحلیل‌شده، بیشترین توجه به مؤلفۀ آموزش شهروندی (18 مورد) و کمترین میزان توجه به مؤلفۀ آموزش محیط‌زیست و آموزش سلامت (5 مورد) است و در زمینۀ پرداختن به مؤلفه‌های جهانی‌شدن نیمه‌فعال (62/0) است. نتایج پژوهش حاکی از آن است که میزان پرداختن به مؤلفه‌های جهانی‌شدن در هر سه بخش متن، تصاویر و پرسش‌های کتاب مذکور در حد نسبتاً مطلوب و نیمه‌فعال است  و میزان توجه به مؤلفه‌های تربیت شهروندی، در متن، تصاویر و پرسش‌ها به‌یک‌میزان نبوده، متفاوت است؛ درنهایت، به مؤلفان کتب درسی پیشنهاد می‌گردد به مؤلفه‌های جهانی‌شدن، به‌ویژه آموزش محیط‌زیست و آموزش سلامت در هر سه بخش متن، تصاویر و پرسش‌های کتاب مطالعات اجتماعی پایۀ ششم توجه بیشتری شود  تا ضریب درگیری دانش‌آموزان با محتوای این کتاب به سطح مطلوب و فعال رسانده شود.