کارآیی ژن‌های مقاومت به بیماری لکه‌برگی سپتوریایی(Stb) در ارقام افتراقی گندم در برابر جدایه‌های Zymoseptoria tritici

نویسندگان

1 به‌ترتیب دانشجوی دکتری بیماری شناسی گیاهی گروه گیاه ‍‍‍‍‍‍‍پزشکی، دانشکده تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان.

2 دانشیار گروه گیاه ‍‍‍‍‍‍‍پزشکی، دانشکده تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان.

3 دانشیار گروه اصلاح نباتات و بیوتکنولوژی، دانشکده تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان.

4 دانشیار گروه گیاهپزشکی، دانشکده علوم زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری.

5 دانشیار پژوهش بخش تحقیقات گیاه پزشکی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گلستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، گرگان، ایران.

doi
چکیده

چکیده بیماری لکه برگی سپتوریایی گندم ناشی از Zymoseptoria tritici، از مهم‌ترین بیماری‌های گندم در جهان و ایران به‌شمار می‌رود. مقاومت ژنتیکی مهم‌ترین و اقتصادی‌ترین راهبرد برای کنترل این بیماری می‌باشد. بنابراین پایش مداوم جمعیت قارچ بیمارگر برای بررسی اثر‌بخشی ژن مقاومتStbدر برابر جدایه‌هایZ. tritici  ضروری است. در این پژوهش، الگوی پرآزاری پنج جدایه‌ی مختلف روی ارقام افتراقی گندم حاوی ژن‌های مقاومت و اثر بخشی این ژن‌ها در برابر جدایه‌ها در مرحله‌ی گیاهچه‌ای و در شرایط گلخانه مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان دادکهجدایه‌های BK94  و BK95 پرآزارترین جدایه بودند که روی تعداد بیشتری از ارقام افتراقی بیماریزایی داشتند و در مقابل، جدایه‌ی BK56 کم‌ترین پرآزاری را روی ارقام افتراقی نشان داد. ارقام M3 و Arina  در برابر تمام جدایه‌های مورد بررسی مقاوم بودند. ارقام Riband، TE9111 وFlame  به‌ترتیب در برابر چهار، سه و دو جدایه‌ی مورد بررسی مقاومت نشان دادند. بقیه‌ی ارقام افتراقی در برابر جدایه‌های مورد بررسی حساس بودند.ژن‌هایStb15، Stb16 و Stb17 موثرترین ژن‌های مقاومت در برابر همه‌ی جدایه‌ها بودند،  بنابراین ارقام محتوی این ژن‌ها، می‌توانند به‌عنوان  منابع مقاومت موثر در برنامه های اصلاح ارقام جهت مقاومت در برابر لکه برگی سپتوریایی گندم مورد استفاده قرار گیرند.