نقش احساس تعلق به مدرسه در رابطۀ تعامل معلم-دانش ‏آموز و تاب‏ آوری تحصیلی در دانش ‏آموزان

نویسندگان

1 دکتری مدیریت آموزشی، دانشگاه محقق اردبیلی اردبیل، ایران

2 دکتری فلسفه تعلیم و تربیت، دانشگاه فرهنگیان یزد، ایران

3 کارشناسی ارشد، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.

4 کارشناسی، علوم تربیتی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

doi
10.22034/ise.2024.16830.1109
چکیده

این پژوهش با هدف بررسی نقش میانجی احساس تعلق به مدرسه در رابطۀ بین تعامل معلم-دانش‏آموز و تاب‏آوری تحصیلی در بین دانش‏آموزان متوسطۀ دوم طراحی شد. روش پژوهش توصیفی از نوع هم‌بستگی به روش معادلات ساختاری بود. جامعۀ آماری این پژوهش شامل دانش‏آموزان پسر مقطع متوسطۀ دوم شهرستان ثلاث باباجانی به تعداد 430 نفر بود که تعداد 205 نفر با استفاده از روش نمونه‏گیری دردسترس، به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. برای گردآوری داده‏ها از پرسش‌نامۀ تعامل معلم-دانش‏آموز موری و زواک (2011)، پرسش‌نامۀ احساس تعلق به مدرسۀ بری، بتی و وات (2004) و پرسش‌نامۀ تاب‏آوری تحصیلی مارتین (2006) استفاده شد. برای تجزیه‌وتحلیل داده‏ها از روش‏های آمار توصیفی و استنباطی تحت نرم‏افزار اس‌پی‌اس‌اس نسخۀ 23 و برای بررسی برازش مدل پژوهش نیز از نرم‏افزار اسمارت پی‌ال‌اس استفاده شد. نتایج تحلیل داده‏ها نشان داد تعامل معلم-دانش‏آموز بر تاب‏آوری تحصیلی تأثیر مثبت و مستقیم دارد، احساس تعلق به مدرسه بر تاب‏آوری تحصیلی تأثیر مثبت و مستقیم دارد و تعامل معلم-دانش‏آموز بر احساس تعلق به مدرسه تأثیر مثبت و مستقیم دارد؛ همچنین تاب‏آوری تحصیلی در رابطۀ بین تعامل معلم-دانش‏آموز و تاب‏آوری تحصیلی نقش میانجی دارد؛ بنابراین می‏توان گفت که تعامل معلم-دانش‏آموز و احساس تعلق به مدرسه از متغیرهای مهم و مؤثر بر تاب‏آوری تحصیلی است که لازم است مورد توجه پژوهشگران حوزۀ تعلیم و تربیت قرار گیرد و برای طراحی اقدامات پیشگیرانه در جهت افزایش تاب‏آوری تحصیلی مورد استفاده قرار گیرد.