مقایسه‎ی رشد قارچ Aspergillus parasiticus و Aspergillus flavus در شرایط مختلف دما، رطوبت و pH

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری بیماری شناسی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان.

2 استاد، گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان.

3 دانشیار، گروه گیاه‎پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان.

doi
چکیده

چکیده قارچ‌های Aspergillus parasiticusو Aspergillus flavusاز مهم‎ترین عوامل آلوده‎کننده‎ی موادغذایی و دارای قابلیت تولید توکسین­های سرطان‎زا می‎باشند. آگاهی از  شرایط بهینه‎ی رشد، به کنترل و ممانعت از آلودگی و سم‎زایی این قارچ‌ها کمک ‎می‌کند. این آزمایش به منظور بررسی تأثیر دما، pH و میزان رطوبت‎بذر بر رشد این دو گونه قارچ اجرا شد. تاثیر رطوبت بذر (در سطوح 15، 18، 21، 24، 27 و 30 درصد) و دما (در سطوح 18، 22، 25، 28، 31 و 34 درجه‎ی سانتی‎گراد) در محیط‎کشت PDA و تاثیر pH (در سطوح 3، 4، 5، 6 و 7) در محیط کشت PDB مورد بررسی قرار گرفت. برای مشخص کردن توکسین‎زا بودن قارچ‎ها از محیط کشت نارگیل-آگار استفاده شد. میزان رشد قطری قارچ ها و وزن خشک میسلیوم قارچی در تیمارهای مختلف در 4 تکرار و در قالب طرح کاملاً تصادفی ارزیابی شد. تجزیه‌وتحلیل آماری داده‎ها با استفاده از نرم‎افزار SAS 9.1 انجام شد.شرایطبهینه‎ی رشد برای A. parasiticus، دمای 31 درجه‎ی سانتی‎گراد، 5=pH  و رطوبت بذری 27 درصد و برای A. flavus دمای 28 درجه‌ی سانتی‎گراد، 6=pH  و رطوبت بذری 27 درصد تعیین گردید. همچنین این دو قارچ دارای قابلیت تولید افلاتوکسین بودند.این قارچ‎ها در مناطق گرمسیری و نیمه‎گرمسیری رشد مطلوبی دارند و کاهش رطوبت بذر و دماهای پایین و خنک در انبار می‎تواند در جلوگیری از رشد قارچ نقش مؤثری داشته باشد. با توجه به تولید افلاتوکسین توسط این دو قارچ می‎توان با رعایت بهداشت و کنترل عوامل محیطی از تولید این توکسین‎ها جلوگیری به‎عمل آورد.