بررسی نقش تعدیلی متغیرهای فردی در پیوند با بازنماییهای طرحوارهای و توانایی حل مسئلۀ ریاضی
نویسندگان
1 استادیار گروه روانشناسی و مشاوره، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889-14665. تهران. ایران
2 کارشناسی آموزش دانش آموزان با نیازهای ویژه . دانشگاه فرهنگیان. تهران. ایران.
3 آموزگار ابتدایی
4 آموزگار ابتدایی
5 استادیار گروه آموزشی علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889-14665. تهران. ایران.
doi
10.22034/ise.2024.17039.1116چکیده
حل مسئله از ارکان مهم آموزش ریاضی است و توسط شورای ملی معلمان ریاضی به عنوان هستۀ اصلی آموزش ریاضی معرفی شده است. پژوهشهای اخیر در حوزۀ آموزش ریاضی و روانشناسی نشان دادهاند که بازنماییهای ریاضی بهویژه بازنمایی طرحوارهای نقش مهمی در تسهیل فرایند حل مسئله ایفا میکند. هدف این پژوهش بررسی نقش تعدیلی متغیرهای فردی ازجمله توانمندی روانی-حرکتی، درک مطلب شنیداری، استقلال از زمینه و توانایی فضایی_دیداری در ارتباط با بازنماییهای طرحوارهای و توانایی حل مسائل (معمولی و غیرمعمولی) میباشد. پژوهش حاضر از نوع تحقیقات رابطهای-همبستگی است .نمونۀ پژوهش با استفاده از نرمافزار جی-پاور برابر با 720 نفر از کلیۀ دانشآموزان پایۀ ششم مدارس شهرستان بویراحمد است که به شیوۀ نمونهگیری تصادفی خوشهای انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل آزمون مقیاس شایستگی ریاضی کودکان اوترخت، آزمون نقشینۀ فلانگان، آزمون شکلهای نهفته، آزمون اجزاء فلانگان و آزمون درک مطلب خواندن کورپلاتی بودهاند. جهت تجزیهوتحلیل دادهها در این پژوهش، از تحلیل زیرگروه استفاده شده است. نتایج نشان داد که توانمندی روانی-حرکتی، درک مطلب شنیداری، استقلال از زمینه و توانایی فضایی-دیداری در پیوند با بازنمایی طرحوارهای و توانایی حل مسائل غیرمعمولی ریاضی (هر کدام در برخی مؤلفهها) نقش تعدیلی دارد؛ ولی این متغیرها در عملکرد دانشآموزان در پاسخگویی به مسائل معمولی (بهجز در تعداد اندکی از مؤلفههای برخی متغیرهای خاص) تفاوتی ندارند.