نوع حسابرس و چسبندگی حق‌الزحمه حسابرسی

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی گروه حسابداری و مدیریت مالی، دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران.

2 کارشناسی ارشد گروه حسابداری ، دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران.

3 استادیار گروه حسابداری، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.

4 کارشناسی ارشد گروه حسابداری ، دانشگاه قم، قم، ایران.

doi
چکیده

با ایجاد تغییر ساختار در بازار حسابرسی ایران (آزادسازی بازار حسابرسی)، تاکنون تاثیر نوع حسابرس (دولتی و خصوصی) بر چسبندگی حق‌الزحمه حسابرسی بررسی نشده‌است. بنابراین، هدف این پژوهش، بررسی تاثیر نوع حسابرس بر چسبندگی حق‌الزحمه حسابرسی می‌باشد. تحلیل آماری طبق داده‌های استخراجی تعداد 311 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران و فرابورس ایران طی سال‌های 1391 تا 1399 (1753 سال-شرکت) انجام شده است. برای آزمون و بررسی فرضیه‌های پژوهش، نتایج حاصل از رگرسیون چندگانه مورد تجزیه‌و‌تحلیل قرار گرفتند. یافته‌ها حاکی از آن است که سازمان حسابرسی تمایل بیشتری به کاهش حق‌الزحمه (در زمان تغییرات کاهنده) نسبت به افزایش حق-الزحمه (در زمان تغییرات فزاینده) دارد. همچنین، از نتایج حاصل از آزمون‌های اضافی دریافتیم که بطور کلی در ایران چسبندگی حق‌الزحمه رو به پایین کمتر از چسبندگی حق‌الزحمه رو به بالا می‌باشد که نشانه‌هایی از وجود نرخ‌شکنی در بازار حسابرسی ایران می‌باشد. چنین نتایجی حاکی از آن است که پرداختن به موضوع چسبندگی حق‌الزحمه حسابرسی ارزشمند می‌باشد، چراکه حق‌الزحمه حسابرسی از جمله مباحث موردمناقشه حرفه حسابداری می‌باشد. شواهد حاکی از نقش مهم نوع حسابرس (دولتی یا خصوصی) در چسبندگی حق‌الزحمه حسابرسی می‌باشد.