تأثیر عصاره ی پنج گونهی گیاهی روی لاروهای سن دوم سوسک کلرادوی سیب زمینی Leptinotarsa decemlineata (Say) (Coleoptera: Chrysomelidae)
نویسندگان
1 استادیار گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز.
2 دانش آموختهی ارشد حشرهشناسی کشاورزی، گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز.
3 استاد گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز.
doi
چکیده
سوسک کلرادو یکی از مهمترین آفات حشرهای سیبزمینی میباشد. استفادهی مکرر از آفتکشهای شیمیایی برای کنترل این آفت باعث آلودگی محیط زیست، مقاوم شدن آفت به آفتکشها و نابودی دشمنان طبیعی شده است. برخی عصارههای گیاهی با تجزیهپذیری و ایمنی بالای خود میتوانند جایگزین مناسبی برای آفتکشهای شیمیایی در مدیریت تلفیقی این آفت باشند. در این پژوهش تأثیر عصارهی برگهای درخت گردو Juglans regia L. ، آقطی Sambucus ebulus L.، گندواش Artemisia annua L.، مرزهی سهندی Satureja sahendica Bornm و مریم گلی سهندی Salvia sahendica Boiss and Buhse روی لاروهای سن دوم سوسک کلرادوی سیبزمینی Leptinotarsa decemlineata (Say) در شرایط آزمایشگاهی (دمای 2± 26 درجهی سانتیگراد، رطوبت نسبی 5 ± 55 درصد و دورهی نوری 16 ساعت روشنایی و 8 ساعت تاریکی) بررسی شد. زیستسنجیها به روش غوطهورسازی برگهای سیبزمینی در غلظتهای 625/0، 25/1، 5/2، 5 و 10 درصد عصارهی گیاهان مذکور و شاهد متانول و آب مقطر انجام شدند. برای هر غلظت سه تکرار در نظر گرفته شد و در هر تکرار 20 لارو سن دوم تا 24 ساعته استفاده شد. مرگ و میر لاروها، 24، 48، 72 و 96 ساعت پس از تیمار ثبت شد. نتایج نشان دادند که عصارهی سه گیاه گردو، مرزهی سهندی و گندواش در مقایسه با آقطی و مریم گلی سهندی در غلظتهای مختلف، تأثیر بیشتری روی لاروهای سن دوم داشتند. به طوری که 96 ساعت بعد از تیمار، در غلظت 10% مرگ و میر ناشی از عصارههای مذکور بهترتیب به 33/93، 67/91 و 33/73% و در غلظت 5% به ترتیب به 9/58، 100 و 2/48 درصد رسید. با توجه به درصد تلفات قابل توجه بهویژه در غلظتهای بالا، عصارههای این گیاهان میتوانند به عنوان یک منبع گیاهی بالقوه در برنامهی مدیریت تلفیقی سوسک کلرادوی سیبزمینی کاربرد داشته باشند.