تأثیر عصاره ی پنج گونه‌ی گیاهی روی لاروهای سن دوم سوسک کلرادوی سیب زمینی Leptinotarsa decemlineata (Say) (Coleoptera: Chrysomelidae)

نویسندگان

1 استادیار گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز.

2 دانش آموخته‌ی ارشد حشره‌شناسی کشاورزی، گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز.

3 استاد گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز.

doi
چکیده

  سوسک کلرادو یکی از مهم­ترین آفات حشره­ای سیب­زمینی می­باشد. استفاده­ی مکرر از آفت­کش‌های شیمیایی برای کنترل این آفت باعث آلودگی محیط زیست، مقاوم شدن آفت به آفتکش‌ها و نابودی دشمنان طبیعی شده است. برخی عصاره­های گیاهی با تجزیه‌پذیری و ایمنی بالای خود می­توانند جایگزین مناسبی برای آفت­کش‌های شیمیایی در مدیریت تلفیقی این آفت باشند. در این پژوهش تأثیر عصاره­ی برگ‌های درخت گردو Juglans regia L. ، آقطی Sambucus ebulus L.، گندواش Artemisia annua L.، مرزه­ی سهندی  Satureja sahendica Bornm و مریم گلی سهندی Salvia sahendica Boiss and Buhse  روی لاروهای سن دوم سوسک کلرادوی سیب­زمینی Leptinotarsa decemlineata (Say) در شرایط آزمایشگاهی (دمای 2± 26 درجه­ی سانتیگراد، رطوبت نسبی 5 ± 55 درصد و دوره­ی نوری 16 ساعت روشنایی و 8 ساعت تاریکی) بررسی شد. زیست­سنجی­ها به روش غوطه‌ورسازی برگ‌های سیب­زمینی در غلظت‌های 625/0، 25/1، 5/2، 5 و 10 درصد عصاره‌­ی گیاهان مذکور و شاهد متانول و آب مقطر انجام شدند. برای هر غلظت سه تکرار در نظر گرفته شد و در هر تکرار 20 لارو سن دوم تا 24 ساعته استفاده شد. مرگ­ و میر لاروها، 24، 48، 72 و 96 ساعت پس از تیمار ثبت شد. نتایج نشان دادند که عصاره­ی سه گیاه گردو، مرزه­ی سهندی و گندواش در مقایسه با آقطی و مریم گلی سهندی در غلظت­های مختلف، تأثیر بیشتری روی لاروهای سن دوم داشتند. به طوری که 96 ساعت بعد از تیمار، در غلظت 10% مرگ و میر ناشی از عصاره‌های مذکور به‌ترتیب به 33/93، 67/91 و 33/73% و در غلظت 5% به ترتیب به 9/58، 100 و 2/48 درصد رسید. با توجه به درصد تلفات قابل توجه به‌ویژه در غلظت‌های بالا، عصاره‌های این  گیاهان می‌توانند به عنوان یک منبع گیاهی بالقوه­ در برنامه­ی مدیریت تلفیقی سوسک کلرادوی سیب­زمینی کاربرد داشته باشند.